فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٣٢٠
حج: از محرمات احرام جدال است.
جدال با گفتن «لا وَاللهِ و بَلَى وَاللَّهِ» تحقق مِی ِیابد (١) (← جدال)
ِیمِین: قسمهاِیِی چون «لا وَاللهِ و بَلى وَاللهِ» که از روِی عادت ِیا سهو و غفلت بر زبان جارِی مِیشود و شخص قصد قسم خوردن را ندارد، گفتارِی لغو به شمار مِی رود و اثرِی بر چنِین قسمهاِیِی مترتب نِیست و شکستن آن کفّاره اِی ندارد.(٢)
(← قَسَم)
(١) جواهر الكلام ١٨/ ٣٥٩ - ٣٦٢ ؛ جامع عباسي / ١١٧.
(٢) جامع المسائل (بهجت) ٤/ ٤٢٩ ؛ كلمة التقوى ٤٠٣/٦ ؛ صيغ العقود (قزوِینِی)/ ٣٦٧.
لا يَبعُد ← الفاظ فتوا
لا يَترُك الإحتياط ← احتياط واجب
لا يخلو من اشكال
لا يَخلو مِن اشکال: از الفاظ کاربردِی در مقام بِیان حکم.
هرگاه حکم مسئله اِی که مجتهدِی به آن فتوا داده است، به لحاظ دلِیل، نزد مجتهدِی دِیگر ثابت نشده و از نظر او داراِی اشکال باشد، وِی از آن حکـم بـه «لا يخلو من اشكال» يا «فِیه اشکال» ِیا «مشکل» و مانند آن تعبِیر مِیکند. در اِین گونه موارد، اگر قبل ِیا بعد از آن فتواِیِی نباشد، اِین تعبِیر بِیانگر احتِیاط لازم است و مقلد مِی تواند در مسئله به مجتهدِی دِیگر که در آن فتوا دارد، رجوع کند. (١) (←احتِیاط واجب)
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
(١) توضِیح المسائل مراجع /١/ ٣٤ ؛ جامع المسائل (فاضل) ٢/ ٦٥.
لا يخلو من تأمل
لا يَخلو مِن تأمُّل: از الفاظ کاربردِی در بِیان حكم.
چنانچه مجتهد پس از فحص از ادله و بررسِی دلالت آنها، به حکم روشنِی کــه بتواند به آن فتوا دهد، دست نِیابد و در مسئله توقف کند، از آن به «لا يخلو من تأمل؛ خالِی از تأمل نِیست» ِیا «فِیه تأمل» يا «لا يخلو من نظر؛ خالِی از اشکال نِیست» ِیا «فِیه نظر» و مانند آن تعبِیر مِیکند. در اِین موارد، اگر توقف در وجوب ِیا حرمت باشد، احتِیاط در مسئله، لازم است(١) (← احتِیاط واجب) و اگر در استحباب ِیا کراهت باشد، احتِیاط لازم نخواهد بود.(٢)