گشاده روِیِی از صفات و وِیژگِیهاِی مؤمنان شمرده(١) و به آن سفارش شده است؛ از اِین رو، گشاده روِیِی در برخورد با برادران دِینِی مستحب و ترش روِیِی و اخم کردن مکروه است. (٢)

از آداب تجارت و کسب و کار، گشاده روِیِی با مردم است. (٣)

بر هر ِیک از زوجِین واجب است وظاِیفِی را که در قبال ِیکدِیگر بر عهده دارند. بدون کراهت و با روِی گشاده انجام دهند؛ چنان که از حقوق زن بر شوهر آن است که زوج با چهره گشاده با همسرش رو به رو شود.(٤) در حدِیثِی از امام صادق علِیه السّلام در مقام بِیان اندازه و حد حسن خلق آمده است: «اِینکه به مردم با ملاِیمت و مدارا رفتار کنِی و سخنت را با آنان پاکِیزه دارِی و با برادرانت با روِی گشاده روبه رو شوِی. (٥)

امام صادق عليه السلام در سخنِی نورانِی ادب معاشرت با هم سفران را از زبان لقمان به فرزندش اِین گونه بِیان مِیکند «در روِی اِیشان بسِیار تبسم کن و هرچند در درون خود اندوهناک و ناراحت باشِی، چهره خود را گشاده دار و ترش رو مباش». (٦)

براِی قاضِی در مقام قضاوت، بسِیار گشاده رو بودن از مکروهات برشمرده شده است؛ زِیرا هِیبت او را از دلها ساقط مِی کند؛(٧) چنان که از وظاِیف قاضِی، رعاِیت مساوات مِیان دو طرف دعوا در امورِی، از جمله گشاده روِیِی است،(٨) و نِیز بر مرد مستحب است در امورِی، از جمله گشاده روِیِی، مِیان همسران مساوات را رعاِیت کند. (٩) (← اخلاق)

(١) الکافِی (کلِینِی) ٢/ ٢٢٦.

(٢) وسائل الشيعة ١٢ / ١٥ و ١٦٠.

(٣) جواهر الکلام ٢٢/ ٤٦٥.

(٤) تحرِیر الاحکام ٥٨٧/٣؛ مفاتيح الشرائع ٢/ ٢٨٨.

(٥) وسائل الشيعة ١٢ / ١٦٠.

(٦) الکافِی (کلِینِی) ٨/ ٣٤٨.

(٧) جامع عباسِی / ٣٥٨.

(٨) مسالک الافهام ١٣/ ٤٢٧.

(٩) جامع عباسِی / ٢٨٤.