فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٦٥
قرآنِی بر داشته نمِی شود از اِین رو، از همان آغاز، اهتمام وِیژه اِی نسبت به ضبط و گردآورِی احادِیث وجود داشته است و بر همِین اساس چهارصد مجموعه جدِیتِی که به اصول اربعماء ( اصول اربعماه) مشهور است توسط اصحاب ائمه عليهم السلام نگاشته شد. اِین اصول نزد شِیعه معتبر بوده و به آنها عمل مِی شده است.
در اواخر دوران غِیبت صغرِی و اواِیل غِیبت کبرِی چهار مجموعه حدِیثِی جدِید که از مجموعه هاِی حدِیثِی پِیشِین برگرفته شده و نظم و ترتِیبِی خاص به آنها داده شده بود، توسط سه نفر از عالمان و محدثان شِیعه نگاشته شد و منبع و مرجع اصلِی و معتبر براِی احکام شرعِی قرار گرفت و از آن زمان تاکنون از معروف و مشهورترِین مجموعه هاِی حدِیثِی نزد شِیعه به شمار مِی رود. مقصود از کتب اربعه در کلمات فقها اِین مجموعه است که به تفکِیک و ترتِیب زمان نگارش عبارت اند از:
١. الکافِی اثر ابو جعفر محمد بن يعقوب بن اسحاق کلِینِی (م ٣٢٩ هـ. ق) در دو بخش اصول و فروع و در بردارندة مهم ترِین احادِیث معصومان عليهم السلام در موضوعات اعتقادِی فقهِی، اخلاقِی تارِیخِی و غِیر آنها.
٢. من لاِیحضره الفقِیه، نوشته ابوجعفر، محمد بن على بن موسى بن حسِین بابوِیه قمِی، معروف به شِیخ صدوق (م ٣٨١ هـ. ق)؛ در بردارنده دوره اِی کامل از فقه رواِیِی
٣ و ٤. الاستبصار فيما اختلف مـن الاخبار، مشتمل بر اخبار متعارض و حل تعارض آنها و نِیز تهذِیب الاحکام، شرح رواِیِی کتاب المقنعه نگاشته ابو جعفر محمد بن حسن، معروف به شِیخ طوسِی (م ٤٦٠ هـ. ق).
در اِینکه آِیا همهٔ احادِیث نقل شده در اِین مجموعه صحِیح است ِیا نه؟ دِیدگاهها متفاوت است. اخبارِیان( اخبارِی) و ← برخِی اصولِیان اصولِی تمامِی رواِیات گردآورِی شده در کتب اربعه را صحِیح مِی دانند. (١)
(١) الفوائد المدنية ١١٨ - ١١٩ ؛ الفوائد الطوسية / ١٠ ؛ وسائل الشيعة ٣٠ ٢٤٩ ؛ الحدائق الناضرة ١/ ١٨ ؛
معجم رجال الحديث ٨١/١