واژه لَمَم در آِیه کرِیمه (الذّينَ يَجتَنِبُونَ كبائرَ الإِثْمِ وَ الفَواحِشَ الا اللّمَمَ) بــه كــار رفته است. در اِین آِیه شرِیفه، خداِی تعالِی در توصِیف مؤمنانِی که کار بهتر و نِیکوتر انجام مِیدهند، مِی فرماِید: «آنان که از گناهان بزرگ و زشت کارِیها جز لَمَم (لغزشهاِی کوچک) خود دارِی مِی ورزند».

لمم در لغت از «اَلَمّ» به معناِی جمع کردن و عملِی را گهگاهِی انجام دادن، آمده است،(٢) و در رواِیات، به گناهِی که احِیانا از فرد سر مِی زند، سپس متذکر مِیگردد و استغفار مِیکند، بدون آنکه مرتکب شونده عادت بر آن داشته باشد، تعرِیف شده است.(٣) در حدِیثِی از امام صادق علِیه السّلام آمده است: «سرشت و خوِی مؤمن، دروغ گفتن، بخل ورزِیدن و کارهاِی ناشاِیست انجام دادن نِیست، و چه بسا چِیزِی از آن، بدون آنکه استمرار داشته باشد، از مؤمن سر مِی زند». (٤) در كلمات فقها نيز لمم به گناهان صغِیره تعرِیف شده است.(٥) از آن به مناسبت در باب اجتهاد و تقلِید و شهادات سخن گفته اند.

عدالت به اجتناب از ارتکاب گناهان کبِیره (← گناه کبِیره) و اجتناب از اصرار بر گناهان صغِیره (← گناه صغِیره) تحقق مِی ِیابد؛ لِیکن به قول مشهور، ارتکاب گناهان صغِیره (لَمَم) بدون اصرار بر آن، ضررِی به عدالت فرد نمِی رساند. اِین قول به همۀ متأخران نسبت داده شده است (٦)

(← عدالت).

(١) نجم / ٣٢.

(٢) المفردات (راغب) و لسان العرب، واژه «لمم» .

(٣) الکافِی (کلِینِی) ٢/ ٤٤١ – ٤٤٢.

(٤) ٤٤٢.

(٥) مرآة العقول ١٧/ ١٢٦ ؛ مستند الشيعة ١٨/ ١٤٢ ؛ جواهر الکلام ٤١/ ٢٩ ؛ الحدائق الناضرة ١٠/ / ٥٥ ؛ ايصال الطالب ٣/ ١٨٨.

(٦) رِیاض المسائل ١٣/ ٢٥٣ ؛ جواهر الکلام ٤١/ ٢٨.

لُنگ ← إزار