مسجد خِیف در منِی معروف است و پِیشِینه آن بنابر مستفاد از دعاِی شرِیف سمات به زمان حضرت ابراهِیم علِیه السلام بر مِیگردد که خداِی تعالِی در آن به مجد و عظمتش بر آن حضرت تجلِی کرد.(١) بر پاِیه رواِیتِی، امام صادق علِیه السلام فرمود: «نماز بگزار در مسجد خِیف و آن مسجدِی است در منِی و در زمان رسول خدا صلى الله عليه و آله نزد مناره در مِیانه مسجد به هر طرف به مقدار سِی ذراع (پانزده متر) مسجد رسول خدا صلى الله علِیه و آله بوده (که در آنجا نماز مِیگزارده) است».(٢)

خَِیف در لغت، مکانِی را گوِیند که از وادِی و محل جرِیان سِیل بالاتر و از قسمت تند شِیب کوه پاِیِین تر است و چون مسجد خِیف داراِی چنِین موقعِیت مکانِی است و در دامنه کوه قرار دارد، آن را خِیف نامِیده اند.(٣) در رواِیتِی از امام صادق علِیه السلام نِیز به اِین وجه تسمِیه اشاره شده است.(٤) از عنوان ِیاد شده به مناسبت در باب صلات و حج نام برده اند.

فضِیلت: مسجد خِیف از مساجد با فضِیلت است. پِیامبران زِیادِی در آن نماز گزارده و در آن دفن شده اند. بر پاِیه رواِیتِی، هفتصد و بر پاِیه رواِیتِی دِیگر هزار پِیامبر در آن نماز خوانده اند.(٥)

احکام: نماز گزاردن در مسجد خِیف مستحب مؤكّد و در رواِیات به آن توصِیه شده است و بر کسِی که در منِی اقامت دارد مستحب است همه نمازهاِیش؛ اعم از فراِیض و نوافل را در اِین مسجد بخواند و افضل نماز گزاردن در محدوده اِی است که رسول خدا صلِی الله علِیه و آله در آن نماز گزارده است.