فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٢٤٩
لِیکن انگشتر عقِیق، حتِی اگر بسِیار قِیمتِی باشد، حبوه محسوب مِیگردد(٥) (← حبوه).
(١) جواهر الکلام ٦/ ٣٤٣ - ٣٤٤ ؛ کشف اللثام ١/ ٤٨٦.
(٢) وسائل الشيعة ٥/ ١٥ ؛ توضِیح المسائل مراجع ١/ ٥٠٧.
(٣) الحدائق الناضرة ١٢/ ٤٧٦-٤٧٧ ؛ جواهر الكلام ٢١/ ١٩٥ ؛ جامع المدارک ٢/ ١٣٣.
(٤) الحدائق الناضرة ٢٠/ ٣٥٥.
(٥) مجمع المسائل ٣/ ١٨٠.
گران فروشِی ← گرانِی
گرانِی
گرانِی: قِیمت بِیشتر از ارزش واقعِی داشتن کالا مقابل ارزانِی.
از احکام مرتبط با آن در بابهاِی طهارت، صلات، حج و تجارت سخن گفته اند.
گران فروشِی: گران فروشِی به لحاظ حکم تکلِیفِی به عنوان اولِی جاِیز است، (١) مگر نسبت به کسِی که فروشنده به او وعده احسان و رعاِیت حال او در معامله را داده باشد، که گران فروشِی نسبت به او مکروه خواهد بود؛ بلکه برخِی حرام دانسته اند (← غبن مسترسل). و نِیز نسبت به مؤمن مکروه است (← سود).
گران فروشِی به لحاظ حکم وضعِی موجب خِیار غبن مِیشود (← خِیار غبن).
ساِیر احکام:
الف. عبادات: اگر کسِی براِی وضو ِیا غسل آب نداشته باشد و تهِیه آن با قِیمت گران امکان پذِیر باشد، در صورتِی که گرانِی به حدّ اجحاف به خرِیدار برسد، خرِیدن آن واجب نِیست و مِی تواند براِی نماز تِیمم کند. همچنِین اگر نماز گزار، فاقد لباس پوشاننده عورت باشد و تهِیه آن با قِیمت گران که به حد اجحاف و اضرار برسد، امکان پذِیر باشد، خرِیدن آن واجب نِیست و نماز را بدون ساتر با کِیفِیتِی خاص به جا مِی آورد(٢) (← نماز عرِیان).
فراهم کردن اسباب سفر حج با قِیمت بِیشتر، بنابر مشهور همِین حکم را دارد.(٣)
برخِی در صورتِی که فراهم کردن اسباب سفر حج با قِیمتِی گران تر از ثمن المثل ممکن باشد، تهِیه آن را واجب ندانسته اند، هر چند گرانِی به حد اجحاف نرسد. (٤)
ب. معاملات: به قول برخِی، انبار کردن کالا به مدت سه روز در اِیام گرانِی و کمبود جنس، تحقق بخش عنوان احتکار است.(٥)