محراب از «حرب»، در لغت به معناِی مكان بلندِ مشرف آمده است؛ از اِین رو، به بالاِی مجلس محراب اطلاق مِیشود. بدِین مناسبت به قسمت بالاِی مسجد و نِیز خود مسجد، محراب گفته شده است. برخِی گفته اند: محراب مسجد از محاربه گرفته شده است؛ چه اِینکه نمازگزار در آن با شِیطان و نفس خود مِی جنگد.(١) از احکام آن در باب صلات سخن گفته اند.

بسِیارِی از فقها قرار دادن محراب در داخل دِیوار مسجد را مکروه دانسته اند. (٢)

برخِی گفته اند: مقصود از محراب داخل، محرابِی است که بسِیار داخل دِیوار است و نِیز شامل محرابِی که به صورت بناِیِی مسقف داخل مسجد ساخته شده نِیز مِی گردد. البته کراهت محراب بـه معناِی دوم در صورتِی است که محراب قبل از وقف مکان براِی مسجد بودن، ساخته شود. در غِیر اِین صورت، ساختن آن حرام خواهد بود.(٣) برخِی، کراهت را به محراب به معناِی دوم اختصاص داده اند؛ (٤) بلکه برخِی قرار دادن محراب به معناِی نخست را مستحب دانسته اند.(٥)

محراب به معناِی دوم -که مقصوره نِیز نامِیده مِیشود- از بدعتهاِی عثمان است که داخل مسجد پِیامبر صلِّی الله علِیه و آله براِی خود ساخت تا با اِیستادن در آن از دِیگران ممتاز باشد. کارگزاران او در بلاد اسلامِی نِیز در اِین بدعت از او پِیروِی کردند. (٦)

بنابر قول جمعِی، اِیستادن امام جماعت در محرابِی که داخل دِیوار مسجد قرار دارد، مکروه است.(٧) برخِی

کراهت را به اِیستادن امام در محراب مسقف [= مقصوره] اختصاص داده و اِیستادن در محراب داخل را مکروه ندانسته اند؛ بلکه برخِی اِیستادن در محراب داخل را مستحب دانسته اند.(٨)

چنانچه امام جماعت داخل محراب باِیستد و محراب به گونه اِی باشد که در صف اول تنها کانِی که محاذِی امام اِیستاده اند او را ببِینند، آِیا نماز مأمومين صف اول که امام را نمِی بِینند صحِیح است ِیا نه؟