شراِیط: خوردن گوشت حِیوان حلال گوشت به شرط تذکِیه جاِیز است (←تذکِیه)؛ خواه تذکِیه به گونه ذبح ( ← ذبح) باشد ِیا نحر (←نحر) و ِیا شکار در جانوران وحشِی و ماهِی و ملخ (← صِید).

حکم وضعِی: طهارت ِیا نجاست گوشت تابع طهارت و نجاست حيوان است. گوشت حِیوان نجس، مانند سگ و خوک نجس است؛ چنان که گوشت حِیوان پاک، در صورت تذکِیه پاک و در صورت عدم تذکِیه، نجس مِی باشد(← حِیوان).

گوشت جدا شده از حِیوان زنده نجس است. (١٤) گوشتِی که از دست مسلمان ِیا بازار مسلمانان گرفته مِیشود، محکوم با طهارت است؛ اما گوشتِی که از کافر ِیا بازار غِیر مسلمانان گرفته مِیشود، محکوم به نجاست است (١٥) (← قاعدة سوق).

تجارت: آِیا خرِید و فروش گوشت تازه در برابر گوشت خشک شده از ِیک جنس در صورت همسان بودن در وزن جاِیز است ِیا نه؟ مسئله محل اختلاف است. قول به عدم جواز آن به دلِیل لزوم ربا (←ربا) به مشهور نسبت داده شده است؛ با اِین استدلال که گوشت تازه پس از معامله بر اثر خشک شدن، از وزنش کاسته مِیشود که نتِیجه آن زِیادِی ِیکِی بر دِیگرِی و لزوم ربا خواهد بود. (١٦)

به قول مشهور، خرِید و فروش گوشت در برابر حِیوان زنده از همان جنس، مانند گوشت گوسفند در برابر گوسفند، جاِیز نِیست؛ اما بنابر قول مشهور مِیان متأخران، در صورتِی که از ِیک جنس نباشند، مانند گوشت گوسفند در برابر گاو، جاِیز، بلکه بر جواز ادعاِی اجماع شده است. (١٧) برخِی مطلقا فروختن گوشت در برابر حِیوان زنده را جاِیز دانسته اند؛ از ِیک جنس باشند ِیا از دو جنس.(١٨)

(١) وسائل الشيعة ٢٥/ ٢١ – ٢٢.

(٢) ٤٣.

(٣) ٤٨-٤٩.

(٤) ٤٠.

(٥) مهذب الاحكام ٢٣/ ١٤٩ ؛ جواهر الکلام ٣٦/ ٢٦٤ - ٢٦٥، ٢٦٩ و ٢٩٨ – ٣١٧.

(٦) جواهر الکلام ٣٦/ ٢٧٢

(٧) ٢٨٢.

(٨) ٢٨٤.