سقوط حد با توبه: حد مساحقه با توبه، قبل از بِینه (شهادت شهود) ساقط مِی شود؛ لِیکن بعد از بِینه نزد قاضِی ساقط نمِی شود. اما اگر منشأ ثبوت حــد اقـرار مساحقه کننده باشد و پس از اقرار توبه کرده باشد، حاکم مِیان اجراِی حد و عفو مخِیر خواهد بود. (١٧)

اثبات مساحقه: مساحقه با چهار بار اقرار و نِیز بِینه (گواهِی چهار مرد عادل) ثابت مِی شود. (١٨) برخِی آن را با دو بار اقرار و شهادت دو مرد عادل نِیز ثابت دانسته اند. (١٩)

(١) جواهر الکلام ٣٨٧/٤١.

(٢) ٣٨٧ - ٣٨٨ و ٣٩٠؛ مهذب الاحكام ٢٧/ ٣١٥ ؛ فقه الامام جعفر الصادق عليه السلام ٦/ ٢٦٨.

(٣) وسائل الشيعة ٢٠/ ٣٤٤-٣٤٨.

(٤) المقنعة / ٧٨٧ : كتاب السرائر ٣/ ٤٦٤.

(٥) النهاية / ٧٠٦ ؛ المهذب /٥٣١/٢ ؛ الوسيلة / ٤١٤ ؛ مفاتيح الشرائع ٧٦/٢.

(٦) جواهر الکلام ٤١/ ٣٨٨.

(٧) النهاية / ٧٠٧؛ كتاب السرائر ٣/ ٤٦٤.

(٨) المقنعة / ٧٨٨ ؛ النهاية / ٧٠٦.

(٩) الروضة البهية ٩/ ١٥٩.

(١٠) تحرِیر الاحکام ٥/ ٣٣٤؛ کشف اللثام ٥٠٣/١٠؛ جواهر الکلام ٤١/ ٣٩٠.

(١١) النهاية / ٧٠٧؛ هداية الامة ٨/ ٤٥٢؛ منهاج الصالحِین (سِید محسن حکِیم) ٢/ ٣٠٠ – ٣٠١.

(١٢) کتاب السرائر ٣/ ٤٦٥.

(١٣) تحرير الاحكام ٥/ ٣٣٤ - ٣٣٥ ؛ ايضاح الفوائد ٤/ ٤٩٤ - ٤٩٥ ؛ التنقيح الرائع ٤/ ٣٥٥ - ٣٥٦ ؛ غاية المرام ٤/ ٣٢٨ - ٣٢٩: الروضة البهِیة ٩/ ١٦١ – ١٦٢.

(١٤) التنقيح الرائع ٤/ ٣٥٦؛ معالم الديـن فـي فـقه آل ِیاسِین ٢/ ٤٩٤ ؛ مسالك الافهام ١٤ / ٤٢١ ؛ رياض المسائل ١٣/ ٥١٣؛ جواهر الکلام ٣٩٨/٤١.

(١٥) قواعد الاحكام ٣/ ٥٣٨.

(١٦) رِیاض المسائل ١٣/ ٥١٣ ؛ منهاج الصالحين (سيد محسن حكيم) ٢/ ٣٠٠ ـ ٣٠١ ؛ تحرير الوسيلة ٢/ ٤٧١ ؛ منهاج الصالحِین (خوِیِی) ٢/ ٢٨٤.

(١٧) التنقيح الرائع ٤/ ٣٥٤؛ رياض المسائل ١٣/ ٥١٠ - ٥١١ ؛ جواهر الكلام ٤١/ ٣٩٠.

(١٨) جواهر الکلام ٤١/ ٣٩٠-٣٩١.

(١٩) مجمع الفائدة ١٣/ ١٢٧.

مسافت

مسافت: فاصله مکانِی تا مکانِی دِیگر.

از احکام مرتبط با آن در بابهاِی طهارت، صلات، حج، سبق و رماِیه و دِیات سخن گفته اند.

طهارت: کسِی که براِی وضو ِیا غسل آب در اختِیار ندارد، باِید تِیمم کند، به شرط آنکه از دستِیابِی به آب در پِیرامون خود مأِیوس باشد. بنابر اِین، ابتدا باِید براِی ِیافتن آب فحص و جست وجو کند و در صورت نِیافتن و ناامِیدِی از ِیافتن آن، تِیمم نماِید. مقدار فحص در بِیابان، بنابر قول مشهور به اندازه مسافت برد ِیک تِیر (حدود دوِیست گام) در زمِین ناهموار و دو برابر آن در زمِین هموار از چهار جهت است(١) (← تِیمم).