ماه قمرِی [= ماه شرعِی؛ ماه عربِی ماه هلالِی]: مدت زمان بِین دوبار نماِیان شدن هلال ماه نو با خروج ماه از مُحاق و آشکار شدن آن در افق به صورت هلال، ماه قمرِی نو آغاز مِی شود و تا ظهور هلال بعدِی، ادامه مِی ِیابد و بدِین ترتِیب، ِیک ماه قمرِی کامل مِیشود که از ٢٩ روز کمتر و از سِی روز بِیشتر نمِی باشد. طِی اِین مدت، ماه ِیک بار به دور زمِین مِیگردد.(١)

ماههاِی قمرِی که سال قمرِی را تشکِیل مِیدهند، به ترتِیب عبارت اند از: محرم، صفر، ربِیع الاول، ربيع الثاني، جمادِی الاول، جمادِی الثانِی، رجب، شعبان، رمضان، شوال، ذِیقعده و ذِیحجه. از اِین ماهها چهار ماهِ رجب، ذِیقعده، ذِیحجه و محرم، حرام نامِیده مِیشوند(← ماههاِی حرام). از احکام مرتبط با عنوان ِیاد شده در بسِیارِی ابواب، همچون صلات، زکات، صوم، حجر، نکاح، طلاق، نذر و کفارات سخن گفته اند.

ملاک ماه و سال در شرِیعت: شارع مقدس براِی بعضِی موضوعات، ماه ِیا سال تعِیِین کرده است، مانند عده وفات کـه چهار ماه و ده روز است (← عده)؛ مدت باردارِی بر حسب کمترِین و بِیشترِین که به ترتِیب، شش و نه ماه تعِیِین شده است (← آبستنِی)؛ سن بلوغ که در دختر نــه و در پسر پانزده سال است(← بلوغ)؛ گرفتن دو ماه روزه که در ازاِی ارتکاب برخِی اعمال به عنوان کفّاره واجب شده است (←کفاره) و سپرِی شدن ِیازده ماه و داخل شدن در ماه دوازدهم از ملکِیت مال متعلق زکات