با کنِیز لازم است و همسر داشتن با فرض وجود دو شرط فوق منافات ندارد، مانند فرضِی که امکان آمِیزش با همسر به جهت مانعِی چون بِیمارِی نباشد و تمکّن مالِی براِی ازدواج با زن آزاد را نِیز نداشته باشد.(٦)

حق قَسْم: کنِیز نسبت به مولا حق همخوابگِی ندارد.(٧) البته مردِی کـه هـم همسر آزاد دارد و هم همسر کنِیز، حــق همخوابگِی کنِیز نصف زن آزاد است. بنابر اِین، همخوابِی دو شب، حق زن آزاد و ِیک شب حق کنِیز خواهد بود(٨) (← قشم).

عزل: بِیرون رِیختن منِی از زن آزاد در صورت عدم رضاِیت وِی به قول مشهور مکروه است؛ لِیکن نسبت به کنِیز کراهتِی ندارد(٩) (← عزل).

عدّه: کنِیزِی که خرِیدارِی مِیشود عده (←عده) ندارد؛ لِیکن استبراِی رحم وِی (←استبراء) از حاملگِی واجب است. بنابر اِین، چنانچه مالکش باوِی آمِیزش کرده و قصد فروش او را داشته باشد، واجب است صبر کند تا کنِیز عادت ماهِیانه شود و پس از اطمِینان از حامله نبودن، او را بفروشد. در اِین صورت، خرِیدار مِیتواند با وِی آمِیزش کند و در صورت عدم آگاهِی خرِیدار از استبراِی وِی، بر او واجب است صبر کند تا عادت شود. پس از پاکِی از آن مِیتواند با وِی آمِیزش کند و چنانچه کنِیز عادت نمِیشود، لِیکن در سن زنان عادت شونده است، استبراِی وِی به گذشتن ٤٥ روز از زمان آمِیزش است. (١٠)

عده کنِیز از طلاق، بنابر قول مشهور دو طُهر است. برخِی عدّه او را دو حِیض دانسته اند، و در صورت نداشتن عادت ماهِیانه و بودن در سن زنان عادت شونده، عده اش ٤٥ روز است.

عدّه کنِیز شوهر مرده به قول مشهور دو ماه و پنج روز است. برخِی عدّه او را همانند زن آزاد، چهار ماه و ده روز و برخِی در امّ ولد چهار ماه و ده روز و در غير او دو ماه و پنج روز دانسته اند. (١١)

به قول مشهور، بر کنِیزِ مولا مرده نِیز عدّه وفات واجب است؛ لِیکن در اختصاص اِین حکم به اُمّ وَلَد و ِیا تعمِیم آن به غِیر اُمّ وَلَد نِیز اختلاف است. بنابر قول به وجوب، عدّه وِی چهار ماه و ده روز است.(١٢)