فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٧٠٠
ثواب نماز در مسجد جامع شهر که عموم مردم آن شهر در آن آمد و شد دارند (← مسجد جامع)، صد برابر ثواب نماز در غِیر آن و ثواب نماز در مسجد محل و قبِیله (← مسجد قبِیله) بِیست و پنج برابر ثواب نماز در غِیر آن و ثواب نماز در مسجد بازار دوازده برابر ثواب نماز در غِیر آن است؛ چنان که ثواب هر نماز در مسجد کوفه و مسجد الاقصى(← مسجد الاقصى) معادل ثواب هزار نماز و ثواب هر نماز در مسجد الحرام و مسجد النبي برابر ثواب ده هزار نماز در غِیر آنها است. (١١)
گزاردن نماز بر مِیت در مسجد مکروه است، مگر در مسجد الحرام که مستحب است. برخِی در حکم کراهت نماز مِیت در مسجد اشکال کرده اند. (١٢)
مستحب است نماز باران در صحرا خوانده شود، نه در مساجد، حتِی مساجد بدون سقف؛ مگر در مکه که مستحب است در مسجد الحرام خوانده شود. (١٣)
ساختن مسجد: ساختن مسجد مستحب مؤکد و در رواِیات به آن سفارش شده است. در رواِیتِی آمده است: «هر کس مسجدِی -هرچند کوچک- بنا کند، خداوند براِی او خانه اِی در بهشت بنا مِیکند».(١٤)
شرط ساختن مسجد، ملکِیت زمِین آن نِیست؛ بلکه در زمِین مباح که ملک کسِی نِیست نِیز مِی توان مسجد ساخت. (١٥)
ساختمان مسجد:
١. سقف و ساِیبان قرار دادن: سقف قرار دادن با گل، آجر و مانند آن براِی مساجد مکروه است؛ لِیکن ساِیبان قرار دادن در صورت نِیاز جاِیز است و کراهت ندارد. در اِین دو حکم بحث و اختلافِی نِیست. آنچه محل اختلاف است اِین است که آِیا ساِیبان قرار دادن براِی مسجد مطلقا، حتِی در صورت عدم نِیاز، جاِیز و غِیر مکروه است و کراهت تنها به سقف زدن اختصاص دارد ِیا ساِیبان قرار دادن نِیز در صورت عدم نِیاز کراهت دارد؟ جمعِی قول نخست را برگزِیده اند؛ (١٦) لِیکن برخِی قول دوم را ترجِیح داده اند. (١٧)
آِیا سقف ساختن براِی مسجد در صورت نِیاز جاِیز و غِیر مکروه است ِیا ساختن سقف، حتِی در صورت نِیاز نِیز مکروه مِیباشد؟ مسئله اختلافِی است.(١٨)