فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ١٨٤
کلاه
کلاه: پوشش مخصوص سر.
از آن به مناسبت در بابهاِی طهارت، صلات، حج، تجارت و کفارات سخن رفته است.
طهارت: از مستحبات دفن براِی کسِی که براِی گذاشتن مِیت وارد قبر، مِی شود، کلاه و عمامه بر سر نداشتن (و برهنه بودن سر) است.(١)
صلات: نماز گزاردن در لباس سِیاه، بوِیژه کلاه سِیاه مکروه است. (٢)
نماز خواندن در لباس نجس غِیر ساتر، همچون کلاه و جوراب، جاِیز و صحِیح است؛(٣) هرچند به تصرِیح برخِی، کراهت دارد. (٤)
جواز پوشِیدن کلاه و جوراب ابرِیشمِی و مانند آن که نماز با آن به تنهاِیِی صحِیح نِیست، در نماز و غِیر نماز براِی مردان، به اشهر، بلکه مشهور متأخران نسبت داده شده است.(٥) همچنِین جواز نماز خواندن با کمربند ِیا کلاه تهِیه شده از پوست، مو و ِیا کرک حِیوان حرام گوشت محل بحث است. مشهور عدم جواز است. (٦)
حج: پوشاندن مرد سر خود را با کلاه و مانند آن در حال احرام، حرام و موجب ثبوت کفّاره است. (٧)
تجارت: بر سر نهادن بُر طُلّه (نوعِی کلاه وِیژه ِیهودِیان) به جهت تشبه پِیدا کردن به ِیهودِیان، مکروه است؛(٨) بلکه برخِی آن را جاِیز ندانسته اند(٩) (← برطلّه).
کفّارات: لباسِی که عنوان جامه بر آن صادق نِیست، مانند کفش و کلاه از لباس پرداختِی به عنوان کفّاره، همچون کفّاره قسم کفاِیت نمِیکند (١٠) (← جامه)
(١) وسائل الشيعة ٣ ١٧٠ ؛ جواهر الکلام ٤/ ٢٨٤.
(٢) وسائل الشيعة ٤ ٣٨٦؛ مستند الشيعة ٤/ ٣٧٤ ؛ الحدائق الناضرة ٧/ ١١٨.
(٣) جواهر الکلام ٦/ ١٢٨ – ١٢٩.
(٤) العروة الوثقى ٢/ ٣٦٠.
(٥) جواهر الكلام ١٢٢/٨ - ١٢٣ ؛ مستند الشيعة ٤/ ٣٤٥.
(٦) المعتبر ٢/ ٨٢ - ٨٣ : تحرير الاحكام ١/ ١٩٥ ؛ الدروس الشرعية ١ ١٥٠ ؛ كشف اللثام ٣/ ٢١٢-٢١٤؛ الحدائق الناضرة ٧/ ٧٩.
(٧) مناسک حج (مراجع) ٢٤٠ و ٢٥٠.
(٨) کشف الغطاء ٣/ ٤١ ؛ الحدائق الناضرة /٧/ ١٦١ - ١٦٢ و ١٦ / ٢٤٣.
(٩) الانوار الالهية / ٦٧.
(١٠) جواهر الكلام ٣٣/ ٢٧٤-٢٧٥ و ٣٥/ ٣٤٩.