فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٤١
کاشتن
کاشتن نهادن بذر ِیا نهال در خاک.
از احکام آن در بابهاِی حج، تجارت، عارِیه اجاره و غصب سخن گفته اند.
کاشتن درخت؛ بوِیژه درخت مِیوه مستحب و در رواِیات بر آن تأکِید شده است. (١)
قطع گِیاه و درختان حرم مکه ( حرم)، جز آنچه استثنا شده، حرام است. از موارد استثنا، گِیاه و درختِی است که فرد در ملک خوِیش کاشته است؛ بلکه بنابر قول برخِی حتِی در صورتِی که در غِیر ملکش کاشته باشد. (٢)
عقد مغارسه باطل است. مفاد آن اِین است که فردِی زمِینِی را به دِیگرِی واگذار کند تا در آن درخت بکارد و هر دو در درختها شرِیک باشند. (٣) ( مغارسه)
عارِیه دادن زمِین به دِیگرِی براِی کاشتن درخت، جاِیز و صحِیح است و چنانچه عارِیه مطلق (مدتِی خاص براِی آن تعِیِین نشده باشد، مالک هر زمان بخواهد مِی تواند عارِیه را فسخ کند.
همچنِین اگر مطلق نباشد و مدتِی خاص براِی آن تعِیِین شده باشد مالک مِی تواند از اذنش برگردد و عارِیه را بر هم زند؛ لِیکن از برخِی قدما لزوم عقد عارِیه از جانب عارِیه دهنده و عدم جواز فسخ آن در صورت اخِیر نقل شده است. (٤)
اگر مالک زمِین پس از فسخ عارِیه ازاله آنچه را کاشته از طرف مقابل مطالبه کند، اجابت اِین خواسته بر آن طرف واجب است؛ لِیکن مالک زمِین باِید ارش (خسارت) آن را به وِی بپردازد (٥) ( ارش).
چنانچه کسِی زمِینِی را براِی مدتِی معِین اجاره کند تا در آن گِیاهِی بکارد که در مدت اجاره به طور معمول به ثمر نمِی نشِیند، در صورت ذکر کاشتن آن گِیاه به خصوص در عقد اجاره در اِینکه اجاره صحِیح است ِیا باطل، اختلاف مِیباشد بنابر قول به صحت آِیا بر مالک واجب است در صورت درخواست مستأجر، در ازاِی درِیافت اجرت زمِین، اجازه دهد آن گِیاه در زمِین باقِی بماند تا به ثمر بنشِیند، ِیا در صورت اجازه ندادن، خسارت کندن آن را بپردازد و ِیا مالک