فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٤٢٨
ماسکه
ماسِکَه: قوۀ نگه دارنده مواد غذاِیِی در طول مدت هضم آن در بدن.(١)
از آن در باب دِیات نام برده اند.
اگر جناِیت بر کسِی موجب از بِین رفتن قوه ماسکه او شود و وِی تواناِیِی نگهدارِی ادرار ِیا مدفوع خود را از دست بدهد، بنابر قول مشهور در صورت عدم بهبود بر جانِی دِیه کامل و در صورت بهبود، ارش (← ارش) ثابت مِیشود.(٢) برخِی گفته اند: در صورت ادامه سلسلة البول تا شب، دِیه کامل و در صورت ادامه تا ظهر، دو سوم دِیه و چنانچه تنها تا برآمدن آفتاب و بالا آمدن روز تداوم ِیابد، ِیک سوم دِیه کامل ثابت مِی شود(٣) (← مسلوس).
(١) لغت نامه دهخدا، واژۀ «ماسکه».
(٢) مسالک الافهام ١٥/ ٤٥١ ؛ الروضة البهية ٢/ ٤٤١.
(٣) النهاية / ٧٦٩ ؛ الوسيلة / ٤٥٠ ؛ کتاب الرائر ٣/ ٣٩١.
ماش ← حبوبات
ماشطه
ماشطه: زن آراِیشگر.
از آن به مناسبت در باب تجارت نام برده اند.
شغل آراِیشگرِی زنان براِی زنان بـه خودِی خود از مشاغل مباح و جاِیز است؛(١) لِیکن برخِی شرط دستمزد معِین در آن را مکروه دانسته اند.(٢) البته تدلِیس ماشطه؛ به اِینکه آراِیشگر، زن ِیا کنِیز را به گونه اِی آراِیش کند که زشتِی اش را بپوشاند و او را بر خلاف واقع، زِیبا نشان دهد تا خواستگاران ِیا خرِیداران به ازدواج ِیا خرِید وِی رغبت نشان دهند، مصداق تدلِیس (← تدلِیس) و حرام و درِیافت اجرت در قبال چنِین عملِی حرام و باطل است. (٣)
آِیا ماشطه اِی که مِیداند، آراِیش شده او خود را به نامحرم نشان مِیدهد، کار او حرام است ِیا نه؟ مسئله محل اختلاف است. برخِی کار او را حرام ندانسته اند؛ هرچند بر زن آراِیش شده حرام است خود را به نامحرم نشان دهد؛(٤) لِیکن بعضِی کار او را مصداق اعانت بر گناه و حرام دانسته اند؛ هر چند گرفتن اجرت را بدون اشکال دانسته اند. (٥)