از اِین رو، مجادله احسن، جاِیز، بلکه براِی اهلش از برترِین طاعات و عبادات است؛(١٣) حتِی در مواردِی، براِی دفاع از حق و ردّ باطل و ضلالت، واجب خواهد بود. (١٤)

ملاک در احسن ِیا غِیر احسن بودن مجادله، علاوه بر درست بودن صورت مجادله از اقامه برهان و عدم انکار حق، نِیت مجادله کننده است که اگر نِیت، اثبات حق و ردّ باطل باشد، مجادله احسن و جاِیز، اما اگر اغراض نفسانِی و دنِیوِی باشد، مجادله غِیر احسن و حرام است. (١٥)

(← جدال)

(١) الصحاح (جوهرى)، واژه «جدل».

(٢) مرآة العقول ٢/ ٣٨٤.

(٣) زبدة البيان / ٤٤٢ ؛ مرآة العقول ٢/ ٣٨٤.

(٤) زبدة البيان / ٤٥١؛ مجمع الفائدة ٣٩٧/٥؛ شرح اصول الکافِی ٣/ ١٥١ ؛ مسالك الافهام ٢/ ١٠٩.

(٥) الاحتجاج ١/ ٢١.

(٦) وسائل الشيعة ٢٧/ ١٩٠.

(٧) ١٢/ ٢٣٧ و ١٦/ ١٩٨.

(٨) ١٦/ ٢٠٠.

(٩) انقال / ٦؛ کهف / ٥٦ ؛ غافر / ٤.

(١٠) مجمع الفائدة ٥/ ٣٩٤ - ٣٩٥ ؛ مسالك الافهام ٢/ ١٠٩-١١٠؛ حاشية شرائع الاسلام/ ٢١٤ ؛ مدارک الاحکام ٦/ ٣٤٥ ؛ کشف الغطاء ٤/ ١٠٦-١٠٧.

(١١) عنکبوت/ ٤٦.

(١٢) نحل/ ١٢٥.

(١٣) مسالک الافهام ٢/ ١١٠ ؛ مدارک الاحکام ٦/ ٣٤٥؛ کشف الغطاء ٤/ ١٠٧.

(١٤) روضة المتقين ١٣/ ١٠١؛مرآة العقول ٨/ ٢٤٩.

(١٥) مسالک الافهام ٢/ ١٠٩ - ١١٠.

مجادله؛ سوره

مُجادَلَه؛ سوره: پنجاه و هشتمِین سوره قرآن کرِیم.

از آن در باب صلات نام برده اند.

قرائت سوره مجادله در نمازهاِی واجب، مستحب است.(١) در حدِیثِی آمده است: «هرکس به طور مستمر سوره هاِی حدِید و مجادله را در نماز واجب قرائت کند، زمانِی که مِی مِیرد خداوند او را عذاب نمِیکند و نسبت به خود و خانواده اش بدِی نمِی بِیند».(٢)

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

(١) كشف الغطاء ٣/ ٤٧٨.

(٢) وسائل الشيعة ٦/ ١٤٧-١٤٨.

مجاز

مَجاز: استعمال لفظ در غِیر معناِی حقِیقِی.

به قول مشهور مِیان اصولِیان، مجاز عبارت است از استعمال لفظ به کمک قرِینه در غِیر معناِی حقِیقِی اش (موضوعٌ له) به جهت وجود علاقه و مناسبت مِیان آن معنا و معناِی حقِیقِی، مانند استعمال «شِیر» درباره مرد شجاع در جمله «شِیرِی دِیدم که شمشِیر مِیزد».(١)