منظور از عنوان ِیاد شده که در اصول فقه از آن سخن گفته اند، قواعدِی عمومِی است که فقِیه در تشخِیص وظاِیف کلِّی مکلفان نِیازمند آنها است. بنابر اِین، مسائل اصولِی از مسائل و قواعد فقهِی و ساِیر علوم از چند جهت متماِیز است:

١. مسائل اصولِی براِی نِیاز فقِیه در تشخيص وظاِیف مکلفان، گردآورِی شده است؛ لِیکن مسائل ساِیر علوم، همچون علوم ادبِی از قبِیل صرف و نحو که فقِیه از داشتن آنها بِی نِیاز نمِی باشد، چنِین نِیست؛ زِیرا اِین دسته از علوم براِی نِیاز فقِیه گردآورِی نشده است. بحث از صِیغة امر و رِیشه آن، ِیا مشتق و امثال آن از مباحث اصولِی، هر چند شبِیه به بحثهاِی لغوِی و ادبِی است، لِیکن اِین مباحث براِی نِیاز فقِیه به آنها گرد آمده است.

٢. نتاِیج مسائل اصولِی، احکام و وظاِیف کلِی است؛ از اِین رو، بحث از حجِیت استصحاب در شبهات موضوعِی و مانند آنها، مسائل اصولِی به شمار نمِی رود؛ زِیرا نتاِیج آنها احکام و وظاِیف شخصِی است.

٣. مسائل اصولِی اختصاص به بابِی خاص و موضوعِی معِین ندارد؛ بلکه همه ابواب فقهِی را در بر مِیگِیرد.(١)

(← اصول فقه ) (← قاعدة اصولِی) (← قاعده فقهِی)

(١) القواعد الفقهية (مكارم) ٢٢/١.

مسائل متلقات

مسائل مُتَلَقّات: مسائل گرفته شده از ائمه عليهم السلام.

مسائل متلقات که اصول متلقات و فقه منصوص هم نامِیده مِی شود، عنوانِی است که ابتدا آقا حسِین طباطبائِی بروجردِی (م ١٣٨٠ هـ ق) آن را به کار برد و در مِیان شاگردان وِی و فقهاِی معاصر رواج ِیافت. مقصود از مسائل متلقات، مسائل و احکامِی است که در کتابهاِی فتواِیِی اِی که بر نصوص رواِیِی بسنده مِیکردند، آمده است؛