از اِین رو، تحدِید نسل و جلوگِیرِی از شکل گِیرِی نطفه تا زمانِی که موجب ارتکاب حرام نگردد، براِی زوجِین جاِیز است، مانند رِیختن منِی در خارج رحم، استفاده از کاندوم، خوردن قرص و داروِی بازدارنده انعقاد نطفه، قرار دادن ابزارِی در داخل رحم که مانع آمِیختگِی اسپرم با تخمک زن مِیشود و ِیا عمل جراحِی و بستن لوله ها، اعم از مرد و زن به صورت موقت. البته اگر کار گذاشتن ابزار در داخل رحم ِیا عمل جراحِی و بستن لوله مستلزم لمس ِیا نگاه نامحرم باشد، جاِیز نِیست، مگر آنکه ضرورت اقتضا کند.(٥) تحدِید نسل از راه سقط جنِین حرام و موجب ثبوت دِیه است(← سقط جنين).

بر مرد و زن عقِیم کردن دائمِی خود حرام است. (٦)

جاِیز نِیست مرد همسرش را به خوردن قرص ِیا بستن لوله و مانند آن مجبور کند(٧) آِیا زن مِیتواند بدون رضاِیت شوهر از داروهاِی پِیشگِیرِی از حاملگِی به شرط عدم ترتب زِیان مهمِی بر آن، استفاده کند ِیا نه؟ مسئله محل اختلاف است.(٨) به قول مشهور عزل بدون رضاِیت زوجه مکروه است(٩) (←عزل).

(١) هداية الامة ٣٠٣/٧.

(٢) وسائل الشيعة ٥٣/٢٠ و ٣٥٥/٢١.

(٣) مجمع المسائل ٢/ ١٧٣ ؛ ماوراء الفقه ٦/ ١٠٢.

(٤) احکام پزشکان و بِیماران (فاضل) / ٩٠ ؛ فقه الطب و التضخم النقدى / ١٦١ ؛ رساله استفتائات (منتظرِی) ٢/ ٤٠٧.

(٥) توضِیح المسائل مراجع ٢/ ٩٠١ ؛ جامع المسائل (فاضل) ١/ ٤٥٨ - ٤٥٩ ؛ بحوث فقهية هامة / ٢٨٤.

(٦) جامع المسائل (فاضل) ٤٥٨/١؛ استفتائات (بهجت) ٧٠/٤؛ بحوث فقهية هامة / ٢٨٣ ؛ جامع الاحکام (صافِی) ٢/ ٥٤؛ استفتائات جدِید (تبرِیزِی) ١ / ٤٧٥.

(٧) استفتائات (بهجت) ٤/ ٧٠؛ استفتائات جديد (مکارم) ١/ ٤٦٠.

(٨) توضيح المسائل مراجع ٢/ ٩٠١ ؛ احکام پزشکان و بِیماران (فاضل) ٢/ ٨٧ ؛ كلمات سديدة / ٥٨.

(٩) مختلف الشيعة ٣٠٢/٧ ؛ جواهر الكلام ٢٩/ ١١١ - ١١٢ .

کنجد

کنجد: دانه کوچک خوردنِی که از آن روغن گرفته مِی شود.

از آن به مناسبت در بابهاِی طهارت، زکات، حج و تجارت سخن گفته اند.

طهارت: چکاندن روغن کنجد در بِینِی مستحب است. (١)