قارِیان در مقدار مد (کشِیدن صدا) اختلاف کرده اند. بنابر قول به وجوب مد متصل، به تصرِیح برخِی، مد به اندازه دو الف کفاِیت مِی کند؛ هرچند کمال آن، کشِیدن به اندازه چهار الف است. مد به بِیش از حد متعارف در صورت عدم خروج کلمه از صدق آن کلمه، جاِیز مِی باشد. (٦)

در مد همزه «الله» و نِیز الف مِیان «لام» و هاِی آن در تکبِیرة الاحرام، دِیدگاهها مختلف است. برخِی، ترک مد در لفظ جلاله را مستحب دانسته اند.(٧) بعضِی مــد همزه الله را به گونه اِی که منتهِی به الف و شبِیه به استفهام شود، موجب بطلان نماز دانسته اند.(٨) مشهور، مد الف مِیان «لام» و هاِی الله را بِیش از حد طبِیعِی -که در تلفظ الف لازم است ـ جاِیز دانسته اند(٩) (← لفظ جلاله).

اخلال به مد واجب در نماز ـ بنابر قول به وجوب آن- موجب بطلان نماز مِی گردد. (١٠)

آِیا مس مد به معناِی دوم (علامتِی به شکل «~») در قرآن بدون طهارت جاِیز است ِیا نه؟ مسئله محل اختلاف است. اکثر فقها قائل به عدم جواز شده اند. برخِی نِیز مش آن را حرام ندانسته اند. (١١)

(١) التجويد و آداب التلاوة / ٣٩.

(٢) كتاب الصلاة (شِیخ انصارِی ١/ ٣٦٤ ؛ نهاية التقرير ٢/ ٢١٧.

(٣) رسائل المحقق الكركى ١٠٨/١ ؛ روض الجنان ٢/ ٧٠٠ ؛ مسالك الافهام ١/ ٢٠٣ – ٢٠٤؛ مدارک الاحكام ٣/ ٣٣٧؛ العروة الوتفِی ٢/ ٥١٧ – ٥١٨.

(٤) مستند الشيعة ٥/ ٧٣ - ٧٤ ؛ مصباح الفقيه ١٢/ ١٠٦؛ موسوعة الخوئِی ١٤/ ٤٣٤ – ٤٣٥.

(٥) الالفية و النقلية / ١١٦ ؛ حاشية شرائع الاسلام/ ٩٣؛ مدارک الاحكام ٣/ ٣٣٧.

(٦) العروة الوثقى ٢/ ٥١٨ ؛ مستمسک العروة ٦/ ٢٣٩.

(٧) شرائع الاسلام ١/ ٦٣.

(٨) التنقيح الرائع ١٩٤/١.

(٩) جواهر الکلام ٢٢٧/٩.

(١٠) العروة الوثقى ٢/ ٥١٥ – ٥١٦.

(١١) مسالك الافهام ١/ ٤٢؛ الحدائق الناضرة ٢/ ١٢٦ ؛ مصباح المنهاج (الطهارة) ٣/ ١٦٦ - ١٦٧ ؛ كشف الغطاء ٢/ ٧٥ ؛ مستند الشيعة ٢/ ٢١٩ ؛ تفصيل الشريعة (احكام التخلّى)/ ٣٦١ ؛ منهاج الصالحين (سِید محمد سعِید حکِیم) ٥٠/١.

مد

مُدّ: واحد اندازه گِیرِی وزن.

مد واحد اندازه گِیرِی وزن است که اندازه آن در زمانها و مکانهاِی مختلف، متفاوت بوده است؛ لِیکن مد شرعِی مطرح در کفارات و مقدار وضو عبارت است از ِیک چهارم صاع شرعِی(← صاع)،