فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٤٦٠
صِید و ذباحه: صِید ماهِی جاِیز و تذکِیه آن (← تذکِیه) به زنده گرفتن از آب است (← صِید). بنابر اِین، زنده گرفتن ماهِی از آب، موجب حلال شدن آن خواهد شد. اگر ماهِی از آب بِیرون بجهد و قبل از آنکه بمِیرد، گرفته شود، حلال خـواهــد بود. همچنِین اگر آب فرو رود و ماهِی زنده گرفته شود.(٣) به قول مشهور، صرف نگاه کردن به ماهِی قبل از مردن براِی حلال شدن کفاِیت نمِیکند.(٤)
به قول مشهور، در تذکِیه ماهِی اسلام شرط نِیست؛ از اِین رو، اگر کافر نِیز ماهِی را زنده از آب بگِیرد، تذکِیه تحقق مِی ِیابد و ماهِی حلال مِی شود به شرط آنکه مسلمان بداند ماهِی پس از گرفته شدن از آب مرده است.(٥)
به قول مشهور، اگر ماهِی زنده از آب گرفته شود، سپس به آب برگردد و در آب بمِیرد، حلال نخواهد بود، هرچند مرگش درون تور ماهِیگِیرِی رخ داده باشد. از برخِی قدما حلِّیت مـاهـِی مـرده در تــور ماهِیگِیرِی نقل شده؛(٦) بلکه جمعِی از معاصران ماهِی اِی را که در تور ماهِیگِیرِی در آب مرده است، حلال دانسته اند. (٧)
بنابر قول مشهور، خوردن ماهِی زنده پس از گرفتن از آب، حلال است.(٨)
چنانچه در تور ماهِیگران، ماهِی هاِی مرده در آب با ماهِی هاِیِی که زنده از آب گرفته شده و بِیرون از آب در تور مرده اند مشتبه شوند، به قول مشهور خوردن همه حرام مِیشود.(٩) برخِی خوردن همه را حلال دانسته اند، مگر آنکه ماهِی مرده به طور مشخص معلوم گردد. (١٠) البته بنابر قولِی که در تحقق تذکِیه، مردن ماهِی را در تور کافِی مِیداند، در مسئله اشکالِی باقِی نخواهد ماند.
اطعمه و اشربه: از آبزِیان تنها ماهِی و مِیگو و از انواع ماهِیها به قول مشهور تنها پولک دار آن حلال گوشت است و ماهِی فاقد پولک حرام مِی باشد. در پولک دار بودن ماهِی تفاوتِی مِیان اِینکه همه بدن ماهِی پولک داشته باشد ِیا بعض بدن، حتى اطراف دُم ِیا سر آن، نِیست؛ بلکه اگر پولک دار بودن ماهِی اِی معلوم باشد، اما بر اثر ساِیِیدن پولکهاِی آن رِیخته باشد، محکوم به حلِّیت است. (١١)