فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٦٢١
مدت مرزبانِی کمترِین مدت مرزبانِی سه روز و بِیشترِین آن چهل روز است و بِیش از چهل روز، جهاد محسوب شده و مرزبان در زمره مجاهدان قرار مِیگِیرد.(١٠) بنابر اِین، اگر شخصِی نذر کند مرزبانِی نماِید و مدت آن را مشخص نکند، واجب است سه روز مرزبانِی کند؛ چنان که اگر مالِی را براِی مرزبانان نذر ِیا وقف و ِیا وصِیت کند، به کسانِی که کمتر از سه روز در مرز اقامت کرده اند، تعلق نمِی گِیرد.(١١)
وظِیفه مرزبانان: کسِی که در عصر حضور امام عليه السّلام و بسط يد او بــا اذن وِی مرزبانِی مِیکند، در صورتِی که امام علِیه السّلام اجازه جنگ با دشمن را به او بدهد، مِی تواند با دشمن بجنگد، در غِیر اِین صورت، وظِیفه او تنها حراست و پاسدارِی از مرزها است و جنگِیدن جاِیز نِیست، مگر آنکه دشمن حمله کند. در اِین صورت براِی دفاع از خود و کِیان اسلام با مهاجمان مِی جنگد. (١٢)
دِیگر احکام: کسِی که براِی مرزبانِی از طرف دِیگرِی اجِیر شده است، واجب است طبق مفاد اجاره عمل کند. (١٣) برخِی قدما گفته اند: اگر در غِیر عصر حضور امام علِیه السّلام و بسط ِید او، اجِیر شده باشد، عمل به مفاد اجاره بر او واجب نِیست و اجرتِی را که گرفته به مالک و ِیا ورثه او بر مِیگرداند و با دست نِیافتن به مالک و ورثه او، وفاِی به اجاره و مرزبانِی بر او واجب مِیشود. (١٤)
کسِی که نذر کرده مرزبانِی کند ِیا مالِی را براِی مرزبانان هزِینه نماِید، باِید به نذرش عمل کند. (١٥) بعضِی قدما گفته اند: اگر در غِیر زمان حضور امام عليه السلام و بسط ِید وِی، مالِی را براِی مرزبانان نذر کند، آن مال را در ساِیر امور خِیر جز مرزبانِی هزِینه مِیکند، مگر آنکه نذر او علنِی و مخالفِی آن را شنِیده باشد و در صورت اخلال به آن، خوف شناخت و سرزنش وِی برود. در اِین صورت، از باب تقِیه در همان مرزبانِی هزِینه مِی کند.(١٦)
از موارد مصرف زکات، صرف آن در راه خدا [= سبيل الله ] است که از مصادِیق آن، مرزبانِی است. (١٧)
(١) التنقيح الرائع ٥٧١/١.
(٢) جامع المقاصد ٣/ ٣٧٤؛ مسالک الافهام ٣/ ١٨.
(٣) النهاية ٢٩٠ ؛