فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٥٦
بر کسِی که پرِی از پرهاِی کبوتر حرم مکه را کنده، واجب است با همان دستِی که پر را کنده مالِی صدقه دهد . (١٥)
تجارت: خرِید و فروش کبوتر جاِیز و صحِیح است؛ (١٦) چنان که داد و ستد کبوتر در آسمان، در صورتِی که عادت به بازگشت نزد صاحبش داشته باشد صحِیح مِی باشد. (١٧)
آِیا گونه هاِی مختلف کبوتران ِیک جنس به شمار مِیروند تا خرِید و فروش گوشت گونه اِی در مقابل گوشت گونه اِی دِیگر با زِیادِی، ربا (← ربا) و حرام باشد ِیا آنکه گونه هاِی مختلفِی که داراِی اسمِی خاص اند، اجناس متعدد محسوب مِیگردند و در نتِیجه، خرِید و فروش گوشت هر گونه در برابر گونه اِی دِیگر با زِیادِی ربا نخواهد بود؟ مسئله اختلافِی است. منشأ اختلاف نِیز آن است که صدق عنوان کبوتر بر گونه هاِی مختلف آِیا از باب صدق نوع بر اصناف گوناگون است مانند صدق اسب بر اسب تازِی و غِیر ،تازِی ِیا از باب جنس بر انواع مانند صدق حِیوان بر اسب و گاو؟ بنابر دِیدگاه نخست گونه هاِی مختلف ِیک جنس به شمار مِی روند، بر خلاف دِیدگاه دوم. البته ربا در فرضِی است که گوشت کبوتر وزنِی فروخته شود؛ اما اگر عددِی داد و ستد گردد به قول مشهور از شمول حرمت ربا خارج است. (١٨)
سبق و رماِیه: مسابقه کبوتر پرانِی با شرط بندِی قرار دادن مالِی براِی برنده جاِیز نِیست آِیا چنِین مسابقه اِی بدون عوض و شرط بندِی جاِیز است ِیا حرام؟ مسئله محل اختلاف است. (١٩)
اطعمه و اشربه: گونه هاِی مختلف کبوتران حلال گوشت اند . (٢٠)
شهادات: نگهدارِی کبوتر در منزل، بوِیژه نوع ورشان (کبوتر سفِید ِیا صحراِیِی (ورشان) و راعبِی (نوعِی کبوتر داراِی صداِی بلند و به گفته برخِی پاهاِی پردار) (٢١) جاِیز بلکه مستحب است؛ لِیکن کبوتر بازِی بنابر قول مشهور کراهت دارد. از برخِی قدما قول به حرمت آن نقل شده است بنابر قول به کراهت شهادت کبوتر باز پذِیرفته خواهد بود. (٢٢) پرنده)