فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٨٩
در تصحِیح عبادت گفته اند: کراهت به امرِی خارج از عبادت تعلق گرفته است. بنابر اِین متعلق کراهت خود عبادت نِیست تا به جا آوردن آن مبغوض شارع باشد و موجب دورِی از او گردد. به عنوان مثال کراهت نماز در لباس سِیاه به کراهت پوشِیدن لباس سِیاه در نماز بر مِیگردد، نه به خود نماز ِیا کراهت وضو با آب گرم شده به وسِیلهٔ خورشِید به کراهت اتخاذ چنِین آبِی براِی وضو و اختِیار آن بر آبِی دِیگر، بر مِی گردد، نه به خود و وضو . (١٠)
به بِیانِی دِیگر، کراهت در عبادت غالبا ناشِی از خصوصِیتِی است که عبادت مقرون به آن مِیشود. بنابر اِین، ذات عبادت مکروه نِیست؛ بلکه آن خصوصِیت، مکروه به معناِی مصطلح است به عنوان مثال، نماز در حمام مکروه است عقل آن را بر حسب حکم شرع به دو چِیز تحلِیل مِیکند: ِیکِی ذات نماز که محبوب است و دِیگرِی خصوصِیت آن از جهت واقع ساختن نماز مقرون بــه آن در حمام که اِین خصوصِیت مکروه است، نه خود نماز و نماز به سبب اقتران به آن ،خصوصِیت، مکروه، و از کمالش کاسته مِیشود بنابر اِین، معناِی سخن کسانِی که کراهت در عبادت را به معناِی کمتر بودن ثواب گرفته اند اِین است که عبادت مکروه نِیست، مگر به معناِی مجازِی آن که همان کمتر بودن ثواب است و مقصود از کمتر بودن ثواب کمتر بودن ثواب عبادت بـا عـارض شدن خصوصِیتِی مکروه بر عبادت است که با عدم عروض آن از کمال آن بر حسب ذاتش چِیزِی کاسته نمِیشد. (١١)
(١) الاصول العامة / ٦٥ ٢
(٢) مجمع الفائدة ١١/ ١٢ ؛ الحدائق الناضرة ١٩/ ٢٤٥ - ٢٤٦ ؛ جواهر الکلام٤٠٩/٢٢
(٣) موسوعة الخوئِی ٤/ ٢٧٩ و ٣١٩ ^
(٤) الاصول العامة / ٦٥
(٥) اصول الفقه ١ / ٩٥
(٦) المعتبر ٢٥٧/٢
(٧) رياض المسائل ١٧٠/١ و ٢/ ٢٠٤ ؛ جواهر الکلام ١٣/ ٢٦٦ ^
(٨) الدراية ٥٣٢/٥ ؛ اوثق الوسائل / ٣٠٤
(٩) الحدائق الناضرة ٢ / ٤١٧ ـ ٤١٨ ؛ غنائم الايام ٥١/٦
(١٠) الحاشية على كتاب من لا يحضره الفقيه / ٦٥ - ٦٦ ؛ الرسائل الفقهية (بهبهانِی)/ ١٥٣ - ١٥٤ ^
(١١) اثنِی عشر رسالة (السبع الشداد)/ ٦٠ - ٦٦.
کراِیه ← اجرت
کرباس ← پارچه