چنانچه مجتهد در حکم مسئله اِی به لحاظ دلِیل، تردِید داشته باشد، از آن به «محل تردد»، «محل تردِید» ِیا «فيه تردد» و مانند آن تعبِیر مِیکند. در اِین گونه موارد، اگر بعد از آن فتواِیِی نِیاِید، احتِیاط لازم خواهد بود و مخالفت آن جاِیز نِیست؛ لِیکن رجوع به مجتهدِی دِیگر -که در مسئله فتوا دارد- جاِیز است.(١)

(← احتِیاط واجب)

(١) کتاب النکاح (مکارم) ٤/ ٦٥ ؛ بحار الانوار ٨٨/ ٥٥ ؛ العروة الوثقى ١/ ٣٠.

محلل

مُحَلِّل: مولاِیِی که استمتاع از کنِیزش را براِی دِیگرِی حلال کرده است/ مردِی که سبب حلال شدن زن سه طلاقه بر شوهرش مِی شود / داور مسابقه.

از معناِی نخست اِین عنوان در باب نکاح سخن گفته اند.

نکاح: مولاِی کنِیز مِی تواند استمتاع و التذاذ جنسِی از کنِیز خود را با شراِیطِی براِی دِیگرِی حلال کند. در اِین صورت مولا «محلل» و کنِیز «مُحَلَّلَه» نامِیده مِی شود(١) (← تحلِیل).

معناِی دوم در باب طلاق آمده است.

طلاق: زن آزادِی که توسط شوهر خود سه بار طلاق داده شده و در فاصله طلاقها با مردِی دِیگر ازدواج نکرده است، بر شوهر خود حرام مِیشود. حلال شدن دوباره او بر شوهر منوط به اِین است که با مردِی دِیگر ازدواج دائم کند و دخول محقق شود. در اِین صورت، چنانچه آن مرد او را طلاق دهد، پس از طلاق و اتمام عده ازدواج وِی با شوهر سابقش جاِیز و صحِیح است. (٢)

از معناِی سوم محلّل در باب سبق و رماِیه سخن رفته است.

سبق و رماِیه: در مسابقه اسب دوانِی و مانند آن، شرط قرار دادن عوض (جاِیزه) -که از آن به شرط بندِی نِیز تعبِیر مِی شود- توسط مسابقه دهندگان ِیا غِیر آنان براِی برنده مسابقه جاِیز است.