رفتن به مسجد فتح و نماز خواندن در آن مستحب و در رواِیات به آن سفارش شده است؛ چنان که دعا خواندن در آن، بوِیژه اِین دعا «يا صَريخَ المَكروبينَ و يا مُجيبَ دَعوَةِ المُضطَرينَ إكشِف هَمِّى وَ كَربي كَمَا كَشَفتَ عَن نَبِيِّكَ هَمَّهُ و غَمَّهُ و كَرَبَهُ وَكَفَيْتَهُ هَولَ عَدُوِّهِ في هذا المَكانِ» مستحب است؛ زِیرا آن حضرت در اِین مکان دعا کردند و دعاشان مستجاب شد و جنگ به نفع مسلمانان خاتمه ِیافت.(٢)

(١) آثار اسلامِی مکه و مدِینه / ٢٩٤ – ٢٩٩.

(٢) الکافِی (کلِینِی) ٤/ ٥٦٠ ؛ مصباح المتهجد ٢/ ٧١٣ ؛ جواهر الكلام ٢٠ / ١٠٧ - ١٠٩ ؛ مهذب الاحکام ١٥ / ٥٥ و ٥٧.

مسجد فضيخ

مسجد فَضيخ [= مسجد رَدُّ الشَمس]: مسجدِی در مدِینه.

به گفته برخِی معاصران، نزدِیک مشربه اُمّ ابراهِیم در شارع عوالِی مسجدِی وجود دارد، معروف به مسجد فضِیخ که در اصل مسجد بنِی قرِیظه بوده نه مسجد فضيخ. مسجد فضِیخ بنا به نوشته مورخان و سفرنامه نوِیسان کهن، در فاصله هفتصد تا هزار مترِی جنوب شرق مسجد قُبا در کنار وادِی بوده است. اِین منطقه که بخشِی از منطقه قربان است، پِیش از آنکه به تصرف مسلمانان درآِید، تحت تصرف ِیهود بنِی نضِیر بود و جاِیِی که اکنون در کنار وادِی به مسجد رد الشمس شهرت دارد، آثار مسجد بودن آن محو شده و تنها ِیک چهار دِیوارِی بدون در، به جا مانده است.(١)

فضِیخ در لغت به معناِی شِیره خرما ِیا شرابِی است که از خرما مِیگِیرند. در رواِیتِی، امام صادق علِیه السّلام در پاسخ به وجه نام گذارِی اِین مسجد به فضِیخ، فرمود: «نخلِی در آن محل بود که فضِیخ نامِیده مِی شد؛ از اِین رو، مسجد به نام آن نخل نامِیده شده است». (٢)

برخِی گفته اند: قبل از اسلام در اِین مکان، خرما ذخِیره مِی شده است. برخِی دِیگر گفته اند: پس از محاصره بنِی نضِیر، خيمة رسول خدا صلى الله عليه و آله را نزدِیک اِین مکان زدند و آن حضرت در اِین مکان شش شب نماز شب خواندند. در اِین اثنا آِیات تحرِیم خمر نازل شد و گروهِی از انصار که فضِیخ (شراب تهِیه شده از خرما)