فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٦٢٣
از احکام مرتبط با عنوان ِیاد شده در بابهاِی صوم، اجاره، نکاح، حدود و قصاص سخن گفته اند.
روزه مرضعه: روزه بر مرضعه اِی که شِیرش کم و روزه گرفتن براِی او ِیا کودک زِیان آور است، واجب نِیست؛ بلکه بر او افطار روزه واجب است؛ لِیکن پس از زوال عذر، باِید روزه هاِیِی را که نگرفته قضا کند.
اگر روزه مرضعه تنها براِی نوزاد زِیان داشته باشد؛ علاوه بر قضاِی روزه، فدِیه (کفاره) نِیز بر او واجب مِی شود و باِید براِی هر روز، ِیک مد طعام به فقِیر بدهد. چنانچه عکس آن؛ ِیعنِی تنها براِی خود او ضرر داشته باشد، آِیا در اِین صورت نِیز فدِیه بر او واجب مِیشود ِیا نه؟ مسئله محل اختلاف است. عدم وجوب به اکثر، بلکه مشهور نسبت داده شده است.(١)
در مرضعه تفاوت مِیان مادر و غِیر مادر و نِیز شِیر دهنده راِیگان و اجِیر، نِیست.(٢) برخِی گفته اند: اگر شِیر دهنده اِی غِیر از مادر حاضر شود کودک را شِیر دهد، بدون اِینکه زِیانِی به نوزاد برسد، مادر نمِی تواند روزه اش را افطار کند.(٣)
مرضعه، هر چند شوهر داشته باشد، باِید فدِیه را از مال خودش بدهد. (٤)
اجاره مرضعه: زن مِیتواند براِی شِیر دادن اجِیر شود.(٥) مشاهده کودک توسط شِیر دهنده ِیا توصِیف او در حد رفع جهالت، شرط صحت عقد اجاره است.(٦)
صفات مرضعه: مستحب است زنِی که براِی شِیر دادن کودک انتخاب مِی شود، آزاد، دوازده امامِی، عاقل، عفِیف و زِیبا باشد (← داِیگِی).
محرمِیت: شِیر دادن کودک توسط مرضعه اِی غِیر مادر، با شراِیطِی موجب حصول محرمِیت، و شِیر دهنده، مادر رضاعِی کودک مِی شود(← رضاع).
اجراِی حد قصاص: اجراِی حد قصاص بر مرضعه تا زمانِی که به کودک شِیر مِیدهد، به تأخِیر انداخته مِی شود، مگر اِینکه جاِیگزِینِی براِی او پِیدا شود.(٨)
(١) مسالک الافهام ٢/ ٨٦ - ٨٧ ؛ الحدائق الناضرة ١٣/ ٤٢٧ - ٤٢٩ ؛ جواهر الکلام ١٧/ ١٥١ – ١٥٢.
(٢) مسالک الافهام ٢/ ٨٦؛ مدارک الاحکام ٦/ ٣٠٠.
(٣) مسالک الافهام ٢/ ٨٦؛ مدارک الاحکام ٦/ ٣٠٠.
(٤) غاية المرام ١/ ٣٥٦؛ مدارک الاحکام ٦/ ٣٠٠.
(٥) جواهر الكلام ٢٧/ ٢٩٣.
(٦) ٢٩٨ -٢٩٩.
(٧) ٢٩/ ٣٠٦-٣٠٧.
(٨) ٤١/ ٣٣٧.