فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ١٧٤
(٧٣) ذكرى الشيعة ١٥٠/١ ؛ جواهر الکلام ٢٩/ ٦٨-٧٠؛ العروة الوثقِی ٣٠٦/١؛ مهذب الاحكام ٢/ ١٧١ و ٢٤/ ٣٦ .
(٧٤) الحدائق الناضرة ٥٣٣/٥ - ٥٣٤ .
(٧٥) جواهر الكلام ٤٠/ ١٢ ؛ القواعد الفقهية (بجنوردِی) ١ / ٢٠٤ - ٢٠٥ .
(٧٦) المقنعة / ٦٧١ ؛ مختلف الشِیعة ٣٤٣/٦ - ٣٤٦ .
(٧٧) جواهر الکلام ٣٣ /١٢١.
(٧٨) ٣٠٤.
(٧٩) رِیاض المسائل ١١/ ٢٩٠ - ٢٩١.
(٨٠) جواهر الکلام ٢٤/ ١٣٦.
(٨٢) مختلف الشيعة ٤ ٨٢٤١٤. جواهر الكلام ٣٤/ ١٠٨ و ١١٢؛ مهذب الاحکام ٢٦/ ٢٧٥ – ٢٧٧.
(٨٣) الانتصار / ٣٧٨ ؛ كتاب السرائر ٣/ ٣٠؛ شرائع الاسلام ٣/ ٦٧١؛ مختلف الشيعة ٨/ ٩٠ ؛ مسالک الافهام ١٠/ ٣٨٣ - ٣٨٤.
(٨٤) غاية المرام ٣/ ٤٠٤؛ رِیاض المسائل ٣٧٣/١١.
(٨٥) جواهر الکلام ٣٥/ ٢٥٦.
(٨٦) ٣٥٧.
(٨٧) غاية المرام ٣/ ٢٩٥ ؛ جواهر الکلام ٣٣/ ١٩٥.
(٨٨) غاية المرام ٣/ ٢٩٥.
(٨٩) مسالک الافهام ١٠/ ٣٦.
(٩٠) جواهر الکلام ٣٣/ ٢٦٩ – ٢٧٠.
(٩١) ٣٦/ ٢٦ و ٧٩.
(٩٢) ٣٧/ ٢٩٣-٢٩٤.
(٩٣) ٣٨/ ١٦٠-١٦٢ و ٣٥٢-٣٥٤.
(٩٤) ٣٩/ ١٥-١٨.
(٩٥) ٤٠/ ١٢.
(٩٦) غاية المرام ٤/ ٢٧٥ - ٢٧٦ ؛ مسالک الافهام ١٤/ ١٦٤ ؛ جواهر الکلام ٤١/ ٢٢-٢٥.
(٩٧) جواهر الکلام ٢١/ ٣١٧ و ٤١/ ٣٣٥؛ مبانى تكملة المنهاج ١/ ١٨٧.
(٩٨) کشف اللثام ١٠/ ٥٥٤ ؛ جواهر الکلام ٤٦٠/٤١؛ الدر المنضود (گلپاِیگانِی) ٢/ ٣٦٥.
(٩٩) جواهرالکلام ٤١/ ٤٤٢.
(١٠٠) ٤٢/ ١٥٠-١٥٨؛ مبانِی تکملة المنهاج ٢/ ٦١-٦٤ و ١٤٩.
(١٠١) جواهر الكلام ٤٢/ ١٥٨.
(١٠٢) ٤٣/ ٣٨-٤١ ؛ مجمع الفائدة ١٤/ ٣٠٥ ؛ جامع المدارک ٦/ ١٨١.
(١٠٣) جواهر الکلام ٤٣/ ٤٠٩.
کفر ارتدادِی ← ارتداد
کفر اصلِی ← کفر
کفران
کفران: ناسپاسِی.
کفران عبارت است از ناسپاسِی نسبت به کسِی که در حق انسان انعام و احسان کرده است. مقابل آن شکر قرار دارد. بنابر اِین، کفران ضد شکر (← شکر) است.(١)
کفران نعمت نسبت به خداِی تعالِی که منعم حقِیقِی است، با ترک اطاعت و صرف نعمتهاِی او در راه گناه(٢) و نسبت به بندگان به نادِیده گرفتن نِیکِی و احسان انجام گرفته و عدم مکافات آن و ترک ثنا و دعا براِی احسان کننده تحقق مِی ِیابد.(٣) از آن در باب زکات و امر به معروف و نهِی از منکر سخن گفته اند.
کفران نعمت؛ چه نعمت دهنده خدا باشد ِیا بندگان، حرام است.(٤) و در آِیات قرآن کرِیم و احادِیث معصومان عليهم السلام از آن نکوهش بسِیار شده است.
خداِی تعالِی در قرآن کرِیم مِی فرماِید: