فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٦٥٤
به حضار اعلام مِیکند تا خرِیداران، بنا به رغبت، قِیمت بِیشتر پِیشنهاد کنند و در نهاِیت، کالا به کسِی فروخته مِی شود که بالاترِین قِیمت را پِیشنهاد کرده است.(٢) از عنوان مزاِیده در باب تجارت سخن گفته اند.
بيع مزايده جاِیز است. پِیشنهاد مبلغ بِیشتر هنگام اعلام -پِیش از سکوت اعلام کننده ـ بنابر قول مشهور مکروه است. (٣) برخِی آن را مکروه ندانسته اند. (٤)
وارد شدن فرد سوم در معامله مِیان دو نفر -بنابر اختلاف در مسئله ـ مکروه ِیا حرام است، مگر در بِیع مزاِیده.(٥) پس از پاِیان مزاِیده و توافق فروشنده و خرِیدار و اقدام به معامله، کراهت ِیا حرمت وارد شدن فرد سوم، در بِیع مزاِیده نِیز جرِیان مِی ِیابد. (٦)
پِیشنهاد مبلغ بِیشتر توسط کسِی که قصد خرِید ندارد، بلکه به انگِیزه بالا بردن قِیمت صورت مِیگِیرد، بنابر قول مشهور، بلکه اجماع ادعا شده، حرام است (٧) (← نجش)
(١) فرهنگ بزرگ سخن، واژۀ «مزاِیده».
(٢) مبسوط در ترمِینولوژِی حقوق ٣٣١٩/٥.
(٣) غاية المرام ٢٩/٢؛ الحدائق الناضرة ١٨/ ٤٣ - ٤٤ ؛ جواهر الکلام ٢٢/ ٤٥٨ – ٤٥٩.
(٤) کتاب السرائر ٢/ ٢٣٥ ؛ کشف الرموز ١/ ٤٥٤.
(٥) جواهر الكلام ٢٢/ ٤٥٩-٢٦٠.
(٦) کتاب السرائر ٢/ ٢٣٥ ؛ کشف الرموز ١/ ٤٥٤.
(٧) الحدائق الناضرة ١٨/ ٤٣ ؛ منتهى المطلب ١٥/ ٣١٥.
مزبله
مَزبله: محل رِیختن سرگِین / جاِی رِیختن زباله.
در عربِی مزبله به محل رِیختن مدفوع چارپاِیان، بوِیژه دامها گفته مِیشود؛(١) لِیکن در فارسِی به جاِی رِیختن زباله و نِیز جاِی خاک رو به اطلاق مِیگردد. (٢) از احکام مرتبط با آن در باب طهارت، صلات، احِیاء موات و نِیز استفتائات سخن گفته اند.
نماز گزاردن در مزبله (محل رِیختن سرگِین) مکروه است.(٣) برخِی هــر جــاِی آلوده، همچون محل رِیختن زباله و خاک روبه را نِیز به آن ملحق کرده اند.(٤) دفن کردن مِیت مسلمان در مزبله و مانند آن از جاهاِیِی که هتک حرمت مِیت محسوب مِی شود، حرام است. (٥)