فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٧٩
بر وقوع مشکوک مِیگذارد، مگر آنکه چنِین بناِیِی موجب بطلان نماز گردد که در اِین صورت بنا را بر عدم وقوع مشکوک مِی گذارد ( شکِیات).
بنابر اِینکه مراد از سهو در کثِیر السهو اعم از کثِیر الشک باشد و شامل کثِیر النسِیان نِیز شود، آِیا حکم آن، حکم کثِیر الشک است و پس از متذکر شدن بنا را بر وقوع آنچه سهو کرده است مِیگذارد ِیا نه؟ مسئله محل اختلاف است. (١) قول دوم به مشهور نسبت داده شده، (٢) بلکه بر آن ادعاِی اجماع شده است. (٣) بنا بر اِین قول چنانچه جزء فراموش شده رکن باشد و نمازگزار پس از داخل شدن در رکن بعد متذکر آن شود، نماز باطل خواهد بود؛ اما اگر رکن نباشد و از محل جبران آن نِیز نگذشته باشد، باِید آن را به جا آورد و اگر از محل آن گذشته باشد، در صورتِی که از واجباتِی باشد که قضا دارد، باِید پس از سلام نماز قضاِی آن را به جا آورد، (٤) مگر سجده سهو که از جمعِی سقوط وجوب آن از کثِیر السهو نقل شده است، در صورتِی که سهو سبب وجوب سجده سهو گردد. (٥)
از جمعِی نقل شده که شک کثِیر السهو و نه سهو او ـ در حکم شک کثِیر الشک است و به آن اعتنا نمِی شود. (٦) (کثِیر الشک)
اجتهاد و تقلِید: برخِی کثير السهو نبودن را از شراِیط مرجع تقلِید شمرده اند. (٧)
تجارت: از عِیوب برده که موجب ثبوت حق فسخ براِی خرِیدار مِیشود، به تصرِیح برخِی، کثرت سهو و فراموشِی او است. (٨)
شهادات گـواهـِی کـثيـر السـهـو کـه نمِی تواند مورد شهادت را با درست ضبط کند پذِیرفته نِیست. (٩)
(١) جامع عباسِی / ٨١ ؛ تحفه رضوِیه/ ٤٣٢ - ٤٣٣ ؛ مستند الشيعة /١٩٩٧ ؛ انوار الفقاهة (الصلاة) (كاشف الغطاء ) / ٢٥٩
(٢) بحار الانوار ٢٨٠/٨٨ .
(٣) مستند الشيعة ٧/ ١٩٩ ؛ غنائم الايام ٣/ ٣١٨-٣١٩
(٤) جواهر الکلام ١٢/ ٤١٩
(٥) غنائم الايام ٣ ٣١٩ ؛ مستند الشيعة ٧/ ١٩٩
(٦) غنائم الايام ٣/ ٣٢٠
(٧) سفينة النجاة (كاشف الغطاء) ١/ ٨.١٣
(٨) جواهر الكلام ٢٣/ ٢٦١ ؛ نهاية المقال/ ١٣٤
(٩) الروضة البهية ٣/ ١٣٤
کثِیر شرعِی
کثِیر شرعِی آب به مقدار کر ے آب کر)
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
(١) فقه الشيعة (الطهارة) ٢/ ١٨٤