فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٢٩٥
گوساله
گوساله: بچه گاو تا ِیک سالگِی.
از آن به مناسبت در باب زکات نـام برده اند.
زکات گاو دو نصاب دارد؛ نصاب اول براِی هر سِی گاو، ِیک گوساله ِیک ساله [=تبيع] به عنوان زکات پرداخت مِی شود. به قول مشهور، در اِین نصاب گوساله ماده هم کفاِیت مِیکند. نصاب دوم براِی هر چهل گاو، ِیک گاو پرداخت مِی گردد.
در افزون بر چهل گاو، پس از انطباق شمار گاوها با دو نصاب ِیاد شده مالک مخِیر است زکات را بر اساس هر ِیک محاسبه کند(١) و در صورت عدم مطابقت، مسئله تفصِیلِی دارد که در عنوان زکات آمده است (←زکات).
(←گاو)
(١) جواهر الکلام ١٥/ ٨٢ – ٨٣، ١١٤ و ١٢٤ ؛ جامع عباسِی / ٩٩؛ توضِیح المسائل مراجع ٢/ ١٣٦.
گوسفند
گوسفند: حِیوان اهلِی معروف.
از آن در بابهاِی طهارت، صلات، زکات، حج، تجارت، عارِیه، اجاره، نکاح، صِید و ذباحه و اطعمه و اشربه سخن گفته اند.
طهارت: ادرار و مدفوع گوسفند پاک است،(١) مگر آنکه عادت به خوردن نجاست پِیدا کند. در اِین صورت با استبرا (←استبراء) پاک مِی شود. همچنِین اگر گوسفندِی از شِیر خوک تغذِیه کند، در حدِّی که استخوانهاِیش محکم شود و گوشت در بدنش بروِید، ادرار و مدفوع آن نجس خواهد بود.(٢) همچنِین اگر انسانِی با آن آمِیزش کند، ادرار و مدفوعش نجس مِی شود(← آمِیزش با حِیوان).
اگر گوسفندِی در آب چاه بِیفتد و بمِیرد، در صورت عدم تغِیِیر آب چاه، چهل دلو از آن کشِیده مِی شود.(٣) و اگر گوسفند پس از ذبح در چاه بِیفتد و خون او در چاه برِیزد، بنابر قول مشهور پنجاه دلو از چاه کشِیده مِی شود (٤)( ← آب چاه).
صلات: نماز گزاردن در طوِیله مکروه است، جز طوِیله گوسفند که بعضِی آن را استثنا کرده و نماز گزاردن در آن را مکروه ندانسته اند(٥) (←طوِیله).