به قول مشهور، فرو بردن سر در آب براِی روزه دار حرام و بنابر قول برخِی موجب بطلان روزه است. (١٤) در اِینکه سر فرو بردن در ماِیعات غِیر آب براِی روزه دار حکم آب را دارد ِیا نه، اختلاف است. برخِی، ساِیر ماِیعات را نِیز در حکم آب دانسته اند. (١٥) برخِی دِیگر، آنها را در حکم آب ندانسته اند. (١٦) برخِی نِیز خصوص آب مضاف و مانند آن -و نه ساِیر ماِیعات ـ را در حکم آب دانسته اند. (١٧)

حج: بر مُحرِم مرد پوشاندن سر، حرام است. پوشاندن سر با فرو بردن آن در ماِیعات نِیز محقق مِی شود؛ از اِین رو، فروبردن سر در همه ماِیعات حرام خواهد بود.(١٨)

تجارت: خرِید و فروش روغن متنجس براِی روشناِیِی بنابر قول مشهور جاِیز و صحِیح است (١٩) (← استصباح). آِیا خرِید و فروش دِیگر ماِیعات متنجس با داشتن منافع حلال نِیز جاِیز و صحِیح است ِیا نه؟ مسئله محل اختلاف است.(٢٠) بر بطلان خرِید و فروش عِین نجس ماِیع، همچون بول، خون و شراب، ادعاِی اجماع شده است و بسِیارِی به آن تصرِیح کرده اند.(٢١) برخِی در صورت داشتن منفعت حلال، مانند خون براِی تزرِیق (←خون)، خرِید و فروش آن را جاِیز و صحِیح دانسته اند.(٢٢)

اطعمه و اشربه: چنانچه در خوراکِیِ ماِیع، نجاستِی چون خون ِیا بول، هرچند به مقدار اندک، برِیزد، نجس مِی شود و قابل تطهِیر نِیست. خوردن آن نِیز حرام خواهد بود.(٢٣)

اگر در خوردنِیِ ماِیع، همچون روغن و شِیره در حالت جامد بودن آن، نجاستِی بِیفتد، همۀ آن نجس نمِیشود و تنها شِیء نجس و اطراف آن که با نجس ملاقات کرده، برداشته مِی شود و باقِی مانده پاک است. (٢٤)

چنانچه حِیوانِ داراِی خون جهنده در ماِیعِی بِیفتد و بمِیرد، ماِیع نجس و حرام مِی شود. اگر داراِی خون جهنده نباشد، نجاست و حرمتِی ندارد. (٢٥)

(← آب) (← جامد)

(١) الروضة البهية ٧/ ٣٣٥؛ جواهر الکلام ٣٦/ ٣٨٥.

(٢) العروة الوثقِی ١/ ١٦٤.

(٣) جواهر الکلام ٦/ ٢ - ١٠