اجاره: گرفتن اجرت براِی حراست از قافله و بدرقه آن جاِیز است. (٧ ) اجاره دهنده چارپا مِیتواند شرط کند که کراِیه کننده در شب با چارپا راه نپِیماِید ِیا از قافله عقب نِیفتد ِیا حرکتش را در آخر کاروان قرار ندهد و ِیا راهِی معِیّن را نرود. در اِین صورت چنانچه کراِیه کننده مخالف شرط عمل کند و چارپا تلف شود، ضامن خواهد بود. (٨)

احِیاء موات: آن بخش از زمِینهاِی موات که محل آمد و شد کاروانها است، جاده عمومِی به . به شمار مِی رود و تصرف و تملک آنها جاِیز و صحِیح نِیست. (٩)

شهادات: به قول مشهور گواهِی دادن بعضِی کاروانِیان به نفع بعضِی دِیگر علِیه راهزنان پذِیرفته نِیست. برخِی گفته اند: در صورتِی که از شاهدان، مالِی به سرقت نرفته باشد ِیا اگر به سرقت رفته، هنگام شهادت متعرض سرقت مال خودشان نشوند شهادتشان پذِیرفته است. (١٠) ( خدمه کاروان)

(١) منهاج الصالحين (خوبي) ٢٣/١.

(٢) توضِیح المسائل مراجع ١/ ٣٦٧ - ٣٦٨

(٣) الروضة البهية ٢/ ١٦١ .

(٤) الدروس الشرعية ١ ٣١٤ : العروة الوثقِی ٣٤٤٤

(٥) مدارک الاحکام ٧/ ١٨ : مستند الشيعة ١٣/١١

(٦) العروة الوثقِی ٤/ ٣٤٤ : موسوعة الخوئِی ١٢/٢٦ - ١٣

(٧) منتهِی ا المطلب ١٥/ ٤٤٧

(٨) جامع المقاصد ٢٧٩/٧

(٩) منهاج الصالحِین (خوِیِی) ٢/ ١٦١ - ١٦٢

(١٠) الدروس الشرعية ١٢ ١٢٧ ؛ الروضة البهية ٣ /١٣٢- ١٣٣ : جواهر الکلام ٤١/ ٧٢ ـ ٧٣.

کاروان سرا

کاروان سرا سراِی کاروان کاروان سرا ساختمانِی با محوطه اِی وسِیع در مِیان راهها بوده که کاروانها معمولا شب هنگام در آن اقامت مِیکردند. از آن در باب زکات و غصب سخن گفته اند. کاروان سرا از اماکن عمومِی محسوب مِی شود که همگان در استفاده از آن برابراند. (١) ( اماکن عمومِی).

براِی ساخت و تجهِیز کاروان سرا جهت استراحت مسافران مِی‌توان از زکات؛ سهم سبِیل الله ( سبِیل الله) استفاده کرد. (٢)

( مشترکات)