آِیا براِی مُحرم مسواک زدن در صورتِی که منجر به خون آمدن لئه شود جاِیز است ِیا نه؟ مسئله اختلافِی است. برخِی قائل به عدم جواز شده اند.(٦) جمعِی نِیز آن را مکروه دانسته اند.(٧) بنابر قول به حرمت، در صورت ارتکاب آن، کفاره واجب نمِی شود.(٨) از برخِی وجوب قربانِی کردن گوسفند در صورت خون آمدن نقل شده است. از بعضِی نِیز اطعام ِیک مد طعام به فقِیر به عنوان کفاره نقل شده است.(٩) بعضِی مبالغه در مسواک زدن را بر محرم مکروه دانسته اند. (١٠) به گفته بعضِی، مستحب است کودکان همان گونه که بر عبادات تمرِین داده مِیشوند، بر مسواک زدن نِیز تمرِین داده شوند. (١١)

ترک مسواک به مدت سه روز کراهت دارد، (١٢) مگر آنکه به سبب ضعف لثه ها و سستِی دندانها، مسواک زدن، زِیان آور باشد. در اِین صورت، مسواک نزدن کراهت نخواهد داشت.(١٣)

از اختصاصات رسول خدا صلّى الله عليه و آله وجوب مسواک زدن بر آن حضرت بوده است. (١٤)

آداب: افضل آن است که مسواک از چوبِی نرم باشد که به لثه آسِیب نرساند و افضل چوب درخت اراک (←اراک) است.(١٥)

مستحب است مسواک به صورت عرضِی زده شود نه طولِی؛ بدِین گونه که مسواک را بر عرض دندانها بکشد نه طول آنها؛ (١٦) چنان که به گفته برخِی، مستحب است از سمت راست آغاز کند. (١٧)

برخِی گفته اند: مستحب است پس از مسواک زدن، مسواک را بشوِید و خشک کند؛ چنان که مستحب است قبل از مسواک زدن آن را تر کند تا نرم شود. (١٨) به گفته برخِی، استفاده از مسواکهاِی متعدد و جوِیدن کندر پس از مسواک زدن مستحب است. (١٩)

(١) منتهى المطلب ١/ ٢٨٩.

(٢) لوامع صاحبقرانِی ١/ ٤٦٤ – ٤٦٥.

(٣) تحرِیر الاحكام ١/ ٦٧ ؛ منتهى المطلب ١/ ٢٨٧ ؛ نهاية الإحكام ١/ ٥١ – ٥٢.

(٤) الكافي في الفقه / ١٧٩ ؛ المهذب ١/ ١٩٣ ؛ غنية النزوع / ١٤١ ؛ روضة المتقِین ٣/ ٣٠١؛ مدارک الاحكام ٧٤/٦.

(٥) منتهى المطلب ٩٧/٩ ؛ مدارک الاحکام ٧٣/٦ ؛ جواهر الکلام ٢٦٢/١٦.

(٦) الجامع للشرائع / ١٨٤ ؛ جامع المقاصد ٣/ ١٨٢؛ حاشية شرائع الاسلام / ٢٥٠.

(٧) الرسائل العشر (الجمل و العقود) (شِیخ طوسِی)/ ٢٢٩ ؛ الوسيلة / ١٦٤ ؛ شرائع الاسلام ١/ ١٨٦ ؛ مدارک الاحکام ٧/ ٣٦٦ – ٣٦٧ ؛ ذخيرة المعاد/ ٥٩٥.

(٨) حاشية شرائع الاسلام/ ٢٥٠ ؛