همچنِین بنابر قول به عموم منزلت، برخِی گفته اند: اگر مادر شوهر، فرزند عروس خود را شِیر دهد، عروس بر پسرش حرام مِی شود؛(٣) زِیرا آن فرزند، خواهر ِیا برادر رضاعِی شوهر آن زن و زن (عروس) مادر برادر ِیا خواهر شوهرش به شمار مِیرود و مادر برادر ِیا خواهر انسان در خوِیشاوندِی نسبِی ملازم با عنوان مادر انسان است.

(١) جواهر الكلام ٢٩/ ٣٢٤.

(٢) مستند الشيعة ١٦/ ٢٩٢.

(٣) تبصرة المتعلمِین (ترجمه شعرانِی) ٢/ ٥٢٢.

ماده

ماده: جنس مؤنث؛ مقابل نر.

از آن به مناسبت در بابهاِی طهارت، زکات، حج، تجارت، اجاره، نکاح، غصب و دِیات سخن گفته اند.

طهارت: اگر ماده گاو در چاه بِیفتد و بمِیرد، مقدار ِیک کر از آب چاه کشِیده مِیشود(١) (← گاو).

زکات: در زکات شتر از نصاب ششم تا آخرِین نصاب (دوازدهم)، شتر ماده به عنوان زکات پرداخت مِیشود.

بنابر قول مشهور، در نصاب اول زکات گاو، پرداخت ِیک گوساله ِیکساله ماده کفاِیت مِیکند. در نصاب دوم، واجب است ِیک ماده گاو دو ساله که داخل سال سوم شده باشد، پرداخت گردد. (٢)

زکات در اسب ماده مستحب است، به شرط آنکه در بِیابان و مراتع طبِیعِی بچرد و سال بر آن بگذرد(٣) (← زکات).

حج: قربانِی بدنه به عنوان کفاره صِید شتر مرغ و نِیز کفاره کوچ از عرفات، قبل از غروب آفتاب روز نهم ذِیحجه از روِی عمد، بر حاجِی واجب است در اِینکه بدنه اختصاص به شتر ماده دارد ِیا شتر نر را نِیز در بر مِیگِیرد، اختلاف است. بنابر اختصاص، شتر نر کفاِیت نمِیکند و حاجِی در دو مورد ِیاد شده باِید شتر ماده قربانِی کند(← بدنه).

برترِین قربانِی در حج، شتر؛ بوِیژه ماده آن است؛ چنان که حاجِی مِی تواند گاو قربانِی کند. در اِین صورت، مستحب است ماده گاو باشد.(٤) برخِی قدما قربانِی گاو نر را کافِی ندانسته اند. (٥)