از نظر شرع نِیز آن زن مادر آن کودک، و کودک فرزند او به شمار مِی رود؛ هرچند برخِی احکام مادرِی و فرزندِی مانند ارث بردن از ِیکدِیگر، به دلِیل خاص، مِیانشان جارِی نمِی شود؛ لِیکن ساِیر احکام نَسَب مِیانشان جرِیان دارد؟ مسئله محل اختلاف است. بر قول نخست ادعاِی اجماع شده است؛(٢) لِیکن برخِی قول دوم را برگزِیده اند. (٣)

بحث دوم، بحث تلقِیح مصنوعِی است که از راههاِی آن انتقال نطفه متشکل از منِی مرد و تخمک زن -که در خارج رحم با هم ترکِیب شده اند ـ به رحم زنِی دِیگر است. در اِین صورت، بحث اِین است که مادرِ کودکِ تولد ِیافته چه کسِی است؛ صاحب تخمک ِیا زنِی که جنِین را در رحم خود پرورش داده و کودک را زاِیِیده است؟ اِین مسئله نِیز مورد اختلاف است (← تلقِیح مصنوعِی).

مادر رضاعِی، زنِی را گوِیند که فرزند دِیگرِی را شِیر داده است که با شراِیطِی، آن کودک، فرزند رضاعِی آن زن و آن زن مادر رضاعِی کودک محسوب مِی شود(← رضاع).

از احکام عنوان ِیاد شده در بابهاِی طهارت، صلات، صوم، خمس، نکاح و ارث سخن گفته اند.

طهارت: در تجهِیز ميت، اذن ولِی او شرط است. در جاِیِی که ورثه مِیت منحصر در اولاد ذکور و مادر مِیت باشند، اذن کدام ِیک مقدم است؛ اذن مادر ِیا اذن فرزندان مِیت؟ مسئله اختلافِی است(←تجهِیز). جمعِی احتِیاط را در اذن هر دو دانسته اند. (٤)

صلات و صوم: آِیا همان گونه کــه قضاِی نماز و روزه پدر بر پسر بزرگ واجب مِیباشد، قضاِی نماز و روزه مادر نِیز بر پسر بزرگ واجب است ِیا نه؟ مسئله محل اختلاف است(٥) (←قضاء).

خمس: بنابر قولِی، کسانِی که از طرف مادر به هاشم؛ جد اعلاِی رسول خدا صلِّی الله علِیه و آله مِی رسند نِیز مستحق خمس اند؛ لِیکن مشهور، مستحق خمس را تنها ساداتِی مِیدانند که از طرِیق پدر به هاشم مِی رسند.(٦)

حج: مُحرم کردن نابالغ غِیر مميّز توسط ولِی او مستحب است. برخِی گستره ولِی را در حج، شامل مادر نِیز دانسته اند. (٧)