اعتکاف: خروج از محل اعتکاف براِی کارِی ضرور، جاِیز است؛ لِیکن به تصرِیح برخِی، اگر غِیبت به حدِی زِیاد باشد که موجب محو صورت اعتکاف گردد، اعتکاف باطل مِیشود و در صورت واجب بودن آن به نذر و مانند آن، باِید اعاده شود.

قضاء: چنانچه مجتهد در مسئله اِی از فتواِیش عدول کند، در صورتِی که نادرستِی فتواِی نخستش مستند به دلِیلِی قطعِی باشد، بر او واجب است مراتب را به مقلدانش اعلام و متن فتواِی داده شده را محو کند؛ اما اگر مستند به دلِیلِی ظنِی باشد، محو آن واجب نِیست. (٧)

(١) العروة الوثقِی ١/ ٣٣٨.

(٢) تحرير الوسيلة ١/ ١٢٠؛ مجمع الرسائل / ٥٢.

(٣) الحدائق الناضرة ١٨/ ٢٢١.

(٤) جواهر الكلام /١١/ ٥٥ و ٦٢ ؛ العروة الوثقى ٦٠٤/٢؛ صراط النجاة (شِیخ انصارِی)/١٤٣.

(٥) العروة الوثقى ٢/ ١٠١ و ٢٠٨.

(٦) جواهر الکلام ١٧/ ١٨٤ ؛ تحرير الوسيلة /١/ ٣٠٨.

(٧) جواهر الكلام ٤٠/ ١٠١.

مُحَيَّره ← ناسِیه

محِیط زِیست

محِیط زِیست: مجموعه اوضاع و احوال خارجِی مؤثر در رشد، توسعه و بقاِی موجودات زنده.(١)

محِیط زِیست به همه فضاهاِیِی که زندگِی در آنها جرِیان دارد، گفته مِی شود. مجموعه اِی از عوامل فِیزِیکِی خارجِی و موجودات زنده که با هم در کنش هستند، محِیط زِیست را تشکِیل مِی دهند و بر رشد و نمو و رفتار موجودات تأثِیر مِی گذارند.

امروزه اِین تعرِیف غالبا به انسان و فعالِیتهاِی او مرتبط مِی شود و مِی توان محِیط زِیست را مجموعه اِی از عوامل طبِیعِی کره زمِین، همچون آب، هوا، اتمسفر، گِیاهان و مانند آنها که انسان را احاطه مِیکنند، دانست.(٢)

عنوان محِیط زِیست، عنوانِی جدِید است؛ از اِین رو، فقها متعرض احکام آن تحت اِین عنوان نشده اند؛ جز اندکِی از معاصران که در استفتائات به بعض احکام آن اشاره کرده اند. برخِی نِیز در اِین موضوع، کتابِی نوشته اند.