فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٣٥٦
چه براِی نفِی ولد ِیا تنها براِی نفِی ولد شرط است؛ چه اِینکه در صورت عدم دخول -با ادعاِی زوج و ِیاد کردن سوگند بر عدم دخول ـ فرزند بدون لعان از زوج نفِی مِی شود؟ مشهور دخول را مطلقا شرط مِی دانند. (١٩) بــرخــِی قــول دوم را اختِیار کرده اند (٢٠) و برخِی دِیگر، دخول را مطلقا شرط ندانسته اند. (٢١)
به قول مشهور، لعان زوجه حامله صحِیح است و نِیاز به صبر کردن تا وضع حمل نِیست؛ هرچند اجراِی حد بر او در صورت اقرار و ِیا امتناع از انجام دادن لعان، تا بعد از وضع حمل به تأخِیر مِی افتد.(٢٢)
د. چگونگِی لعان: لعان باِید در حضور حاکم (امام معصوم علِیه السلام) يا منصوب از جانب اِیشان و در عصر غِیبت در حضور فقِیه جامع شراِیط صورت گِیرد. (٢٣)
در لعان، ابتدا زوج چهار بار شهادت مِیدهد که در نسبت زناِیِی که به زوجه داده ِیا فرزندِی که از خود نفِی کرده، صادق است، با اِین لفظ «أَشْهَدُ بِاللَّهِ أَنِّي لَمِنِ الصادقين فيا رَمَيتُها مِن الزنا او في أنَّ الوَلَدَ لَيسَ من مائِی» و بار پنجم بگوِید لعنت خدا بر من اگر از دروغ گوِیان باشم، با اِین لفظ «لَعَنَةُ اللهِ عَلَىَّ إِنْ كُنتُ مِنَ الكاذبين». سپس زوجه چهار بار شهادت مِیدهد: مرد در نسبتِی که به من داده دروغ گو است، با اِین لفظ : «أَشْهَدُ بِاللهِ أَنَّهُ مِنَ الكَاذِبِينَ في ما رَمانَيَ بِهِ مِنَ الزّنا» و بار پنجم مِیگوِید: غصب خدا بر من اگر او راست بگوِید. «إِنَّ غَضَبَ اللهِ عَلَىَّ إِنْ كَانَ مِنَ الصادقين». (٢٤)
در صورت نفِی فرزند توسط زوج، نِیازِی نِیست زوجه آن را در صِیغه لعـــان ذکر کند؛ زِیرا لعان زوجه تأثِیرِی در آن ندارد و با لعان زوج، فرزند از او نفِی مِیشود؛ با اِین حال، اگر زوجه متعرض آن شود و بگوِید اِین فرزند او است، اشکال ندارد. (٢٥)
واجبات لعان:
١. صِیغه: گفتن صِیغه لعان، آن گونه که در قرآن کرِیم آمده، واجب است. بنابر اِین، گونه هاِی دِیگر، از قبِیل «شَهِدتُ بالله»، «انا شاهدٌ»، «أحلِفُ» و مانند آن کفاِیت نمِی کند. (٢٦)