در صورت فقدان اماره معتبر بر مسلمان ِیا ذمِی (←اهل ذمه) بودن او پس از فحص و بررسِی و ضرورت تشرِیح، با اجازه حاکم شرع، جواز تشرِیح بدن مجهول الهوِیه را بعِید ندانسته اند.(٣)

(١) استفتائات (امام خمِینِی) ٢/ ٤٣.

(٢) منهاج الصالحِین (خوِیِی) ١/ ٤٢٦ ؛ توضِیح المسائل مراجع ٢/ ٨٦٥ و ٨٩٩.

(٣) استفتائات (بهجت) ١/ ٣٣٦.

(٤) استفتائات جديد (مكارم) ٢/ ٥٤٨.

(٥) جامع المسائل (فاضل) ٢/ ٤٣٠ ؛ استفتائات جدِید (مکارم) ٢/ ٥٣٦.

مچ

مُچ: مفصل استخوانهاِی ساعد و کف دست ِیا مفصل استخوانهاِی ساق و کف پا.

از آن به مناسبت در بابهاِی طهارت، صلات و دِیات سخن گفته اند.

طهارت: در وضو، مسح سر و پاها باِید با کف دست صورت گِیرد، محدوده آن از سر انگشتان تا مچ دست است.(١)

در وضو و غسل، قبل از داخل کردن دست در ظرفِی که مِیخواهد از آن براِی وضو ِیا غسل آب بردارد، مستحب است دستهاِی خود را از سر انگشتان تـا مـچ بشوِید؛ در حدث بول و خواب ِیک بار، در حدث غاِیط دو بار و در حدث جنابت سه بار.(٢)

در تِیمم، ابتدا پِیشانِی و دو طرف آن از محل روِیش موها تا ابروها؛ سپس پشت دست راست از مچ تا سر انگشتان با کف دست چپ و پس از آن، همِین گونه، پشت دست چپ با کف دست راست مسح مِی شود(٣) (← تِیمم).

صلات: در نماز، پوشاندن بدن، جز صورت و دستها تا مچ بر زن واجب است. به قول مشهور، قدمها از سر انگشتان تا مچ نِیز استثنا شده است.(٤) در وجــوب پوشاندن زن، دستها از مچ تا سر انگشتان خود را از نامحرم در غِیر نماز، اختلافِی است. (٥)

در صورت ناتوانِی نمازگزار از گذاشتن کف دستها بر زمِین در سجده، پشت دستها را بر زمِین مِیگذارد و در صورت ناتوانِی از آن، مچ دستها و با عجز از آن، تا آرنجها هر جا را که مِی تواند بر زمِین مِی گذارد. (٦)