جمعِی نِیز ثبوت ضمان را به تفرِیط مالک حِیوان در حفظ و نگهدارِی آن مشروط کرده و در صورت عدم تفرِیط، قائل به عدم ضمان شده و تفاوتِی مِیان شب و روز قائل نشده اند. (٩)

احِیاء موات: احِیاِی زمِین موات براِی کشاورزِی (← کشاورزِی) با برطرف کردن موانع آن، همچون قطع آب اضافِی، جدول کشِی براِی آبِیارِی و کندن چاه محقق مِی شود (١٠) (← احِیاء موات).

حرِیم مزرعه محدوده اِی است که استفاده از مزرعه متوقف بر آن باشد، مانند راه ورود و خروج، خرمنگاه و محل جمع آورِی محصول و رِیختن کود. (١١)

(١) مدارک الاحکام ٥/ ١٢ - ١٤ ؛ الحدائق الناضرة ١٢ / ١٢ - ١٥ ؛ جواهر الكلام ١٥ / ١٠ – ١٢.

(٢) جواهر الكلام ٢٢ / ١٣٧.

(٣) كلمة التقوى ٥/ ٢٥٧.

(٤) تفصيل الشريعة (المضاربة ...)/ ١٤٧.

(٥) کتاب السرائر ٢/ ٤٧٧ ؛ اصباح الشيعة / ٢٧١ ؛ شرائع الاسلام ٢/ ٣٩٢؛ ارشاد الاذهان ٤٢٧/١ ؛ غاية المرام ٢/ ٢٦٧ - ٢٦٨ ؛ حاشية المختصر النافع / ١١١.

(٦) مسالک الافهام ٥/ ١٣.

(٧) المقنعة / ٧٧٠ ؛ النهاية / ٧٨١؛ المهذب ٢/ ٥١٢ ؛ غنية النزوع / ٤١٠ - ٤١١؛ رِیاض المسائل ١٤/ ٣٤٧- ٣٤٨؛ جامع الشتات ٣/ ٤٩ - ٥١ ؛ مبانِی تكملة المنهاج ٢/ ٢٤٩ ؛ مهذب الاحكام ٢١/ ٣٥٩.

(٨) المبسوط ٨/ ٧٩ ؛ كتاب السرائر ٣/ ٤٢٤ – ٤٢٥.

(٩) المختصر النافع / ٣٠٦؛ التنقيح الرائع ٤/ ٥٢٨؛ المقتصر / ٤٦٧ ؛ جواهر الكلام ٤٣/ ٤٠٤ – ٤٠٥.

(١٠) جواهر الکلام ٣٨/ ٦٨؛ كفاية الاحکام ٢/ ٥٥٨.

(١١) منهاج الصالحين (خوبِی) ٢/ ١٥٤ ؛ منهاج الصالحين (سيستانِی) ٢/ ٢٥٧.

مزعفر

مُزَ عفَر: لباس زعفرانِی رنگ.

از آن به مناسبت در باب صلات و حج نام برده اند.

صلات: پوشِیدن مزعفر براِی مردان؛ بوِیژه در نماز مکروه است.(١) البته در برخِی رواِیات، پوشِیدن آن براِی عروس و داماد و نِیز در خانه، استثنا شده است. (٢)

حج: پوشِیدن مزعفر براِی مُحرم در صورتِی که بوِی زعفران آن از بِین رفته باشد، مکروه(٣) و در صورت باقِی بودن، حرام(٤) است. (← زعفران)

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

(١) المعتبر /٢ ٩٤؛ تذكرة الفقهاء ٢/ ٥٠١ ؛ الدروس الشرعية ١/ ١٤٧.

(٢) وسائل الشيعة ٥/ ٢٩ – ٣٠.

(٣) جواهر الكلام ١٨/ ٤٢٤.

(٤) تذكرة الفقهاء ٧/ ٣١٣.