فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٥٠٩
وظايف متولِی: متولِی موظف است در چارچوب وظاِیف تعِیِین شده در وقف نامه عمل کند و چنانچه وظِیفه اِی تعِیِین نشده باشد، به متعارف انصراف دارد؛ ِیعنِی امورِی که به مصالح موقوفه بر مِیگردد، از قبِیل نگهدارِی، تعمِیر، اجاره دادن، گرفتن اجاره بها، تقسِیم منافع مِیان موقوف علِیهم و پرداخت مالِیات.(١٤)
اجرت متولِی: اگر واقف براِی متولِی اجرتِی تعِیِین کرده باشد، اجرت همان خواهد بود؛ زِیاد باشد ِیا کم؛ حتِی اگر کمتر از اجرت متعارف عملش باشد، حق برداشتن بِیشتر ندارد؛ اما اگر از سوِی واقف اجرتِی تعِیِین نشده باشد، از درآمد وقف، مستحق أجرة المثل (← اجرة المثل) خواهد بود. برخِی در ثبوت اجرت براِی وِی از درآمد وقف اشکال کرده اند. البته اگر فردِی خاص به عنوان متولِی تعِیِین نشده باشد و کسِی حاضر شود راِیگان تولِیت وقف را بپذِیرد، او متعِین خواهد بود و واگذارِی تولِیت به دِیگرِی و پرداخت اجرت به او جاِیز نخواهد بود. (١٥)
تفويض تولِیت: متولِی نمِی تواند، حتِی در صورت ناتوانِی، تولِیت موقوفه را به دِیگرِی واگذار کند، مگر آنکه واقف ضمن قرار داد چنِین اختِیارِی را براِی او قرار داده باشد؛ لِیکن در صورت عدم اشتراط مباشرت، متولِی مِیتواند براِی کارهاِیِی که تصدِی آنها بر عهده او است، وکِیل بگِیرد؛ چنان که مِی تواند امر وقف را به حاکم شرع واگذارد. (١٦)
متولِی زکات: متولِی زکات عبارت است از مالک مال ِیا وکِیل او ِیا امام علِیه السلام و ِیا کارگزارِی که از سوِی امام علِیه السّلام ِیا ناِیب وِی براِی جمع آورِی زکات و امور مربوط به آن تعِیِین مِی شود (١٧)( ← زکات).
(١) الحدائق الناضرة ٢٢/ ١٨٤ – ١٨٥.
(٢) القواعد الفقهية (بجنوردِی) ٤/ ٣٠٩.
(٣) جواهر الکلام ٢٨/ ٢٢ ؛ العروة الوثقى [تكملة ] ٢/ ٢٢٧ ؛ تحرير الوسيلة ٢/ ٨٢.
(٤) العروة الوثقى [تكملة ] ٢/ ٢٢٧؛ القواعد الفقهية (بجنوردِی) ٤/ ٣١٠ - ٣١١؛ تحرير الوسيلة ٢/ ٨٤.
(٥) العروة الوثقى [تكملة ] ٢/ ٢٢٨ و ٢٣٠ ؛ القواعد الفقهية (بجنوردى) ٤/ ٣١٠-٣١٤ و ٣١٤ : تحرِیر الوسيلة ٢/ ٨٣.
(٦) كفاية الاحكام ٢/ ١٣ ؛ رياض المسائل ٩/ ٣٠٧؛ مسالك الافهام ٥/ ٣٢٥.
(٧) العروة الوثقى [ تكملة] ٢/ ٢٢٩ - ٢٣٠ ؛ القواعد الفقهية (بجنوردِی) ٤/ ٣١٢.
(٨) العروة الوثقى [تكملة ] ٢/ ٢٢٩ – ٢٣٠.
(٩) الحدائق الناضرة ٢٤ / ١٨٥ ؛