بروج ماه: منطقة البروج به دوازده بخش متساوِی فرضِی تقسِیم شده است که هر بخشِی از آن، برج نامِیده مِیشود. اسامِی آنها که از صورت فَلَکِی محاذِی آن گرفته شده، عبارت اند از حَمَل، ثور، جوزا، سرطان، اسد، سنبله، مِیزان، عقرب، قوس، جدِی، دلو و حوت. ماه در تمامِی اِین بروج در هر ماه ِیک بار داخل مِی شود. عقد ازدواج و نِیز مسافرت کردن در وقتِی که ماه در برج عقرب مِی باشد، مکروه است (١٣) (← قمر در عقرب).

مفحاق: دو ِیا سه شب آخر ماه که ماه در آسمان دِیده نمِی شود، محاق نامِیده شده و آمِیزش با همسر، مسافرت کردن و عقد ازدواج در اِین مدت مکروه است. (١٤)

(١) فرهنگ بزرگ سخن و لغت نامه دهخدا، واژه «ماه».

(٢) جواهر الکلام ٢/ ٦٢.

(٣) الهداية / ٧٥ ؛ المقنعة / ٤٢؛ الکافي في الفقه / ١٢٧ ؛ الحدائق الناضرة ٢/ ٧٤.

(٤) المقنعة / ٤٢؛ الوسيلة / ٤٨؛ تحرِیر الاحکام ١/ ٦٢؛ فوائد القواعد / ٣٣؛ العروة الوثقِی ١/ ٣٢٨.

(٥) نهاية الإحكام ١/ ٨٢؛ كشف اللثام ١/ ٢٢٧.

(٦) الهداية / ٧٥ ؛ الكافى فى الفقه / ١٢٧ ؛ المهذب ١ / ٤٢ .

(٧) منتهِی المطلب ١/ ٢٤٣ ؛ حاشية شرائع الاسلام/ ٢٩ ؛ جواهر الکلام ٢/ ٦٢ – ٦٤.

(٨) تحرِیر الاحکام ١/ ٢٨٦؛ الروضة البهِیة ١/ ٦٧٩.

(٩) جواهر الکلام ٢٩/ ٥٤.

(١٠) بحارالانوار ٨٣/ ١٤٢.

(١١) مسالک الافهام ١/ ١٥٦.

(١٢) ذكرى الشيعة ٢/ ٣٦٨- ٣٦٩.

(١٣) الجامع للشرائع / ٤٥٣ ؛ نزهة الناظر / ٤٧؛ الروضة البهية ٥/ ٨٩؛ مسالك الافهام ٧/ ٢١.

(١٤) جواهر الكلام ١٨/ ١٥٣، ١٦٢ و ٢٩/ ٥٥؛ العروة الوثقى ٥/ ٤٨٦ و ٤٩٠.

ماه رومِی

ماه رومِی: ِیک ماه از سال رومِی.

ماههاِی رومِی ِیا ِیهودِی که سال آن با پاِیِیز شروع مِی شود، عبارت اند از: اِیلول، تشرين اول، تشرِین آخر (سه ماه پاِیِیز)؛ کانون اول، کانون آخر، شباط (زمستان) ،آزار، نِیسان، اِیار (بهار)؛ حزِیران، تموز و آب (تابستان).(١)

عنوان ِیاد شده به مناسبت در کلمات فقها به کار رفته است.

در رواِیات، آب نِیسان -که مقصود آب باران در ماه دوم از قـصـل بـهـار بـه ماههاِی رومِی مِیباشد- شفاِی هر دردِی معرفِی شده است. البته آدابِی براِی آن ذکر شده است، همچون قرائت هفتاد مرتبه فاتحة الكتاب و آِیة الکرسِی بر آب. (٢)

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

(١) فرهنگ معِین و لغت نامه دهخدا، واژة «مــاء».

(٢) بحار الانوار ٦٦/ ٤٧٦ - ٤٧٩ و ٩٨/ ٤١٩ – ٤٢١؛ ملاذ الاخِیار ٤/ ٣٦٨.