فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ١٣٥
برده آزاد کند و در صورت ناتوانِی از آن دو ماه پِی در پِی روزه بگِیرد و با ناتوانِی از آن، شصت مسکِین اطعام کند.
٢. قتل خطاِیِی: کفّاره قتل خطاِیِی نِیز به قول مشهور همچون کفاره ظهار، کفّاره مرتبه است. (٦) برخِی قدما کفاره آن را مخِیره دانسته اند. (٧)
٣. افطار عمدِی: کفّاره افطار عمدِی قضاِی روزه ماه رمضان پس از زوال، مرتبه است که بنابر مشهور، کفاره آن اطعام ده فقِیر و با ناتوانِی از آن سه روز پِی در پِی روزه گرفتن است. برخِی قدما مکلف را مِیان دو خصلت ِیاد شده مخيّر دانسته اند. برخِی دِیگر از قدما کفاره آن را کفاره قسم (آمِیزه اِی از مرتبه و مخِیره) دانسته اند. بعضِی دِیگر نِیز در افطار قضاِی روزه ماه رمضان کفّاره اِی ثابت ندانسته اند. برخِی از آنان نِیز کفاره آن را کفاره افطار روزه ماه رمضان (مخِیّره) دانسته اند در مسئله اقوال دِیگرِی نِیز وجود دارد. (٨)
موجبات کفاره مخِیّره:
١. افطار عمدِی: کفّاره افطار عمدِی روزه ماه رمضان بنابر قول مشهور مخِیّره است؛ ِیعنِی مکلف مِی تواند ِیک برده آزاد کند ِیا دو ماه روزه بگِیرد و ِیا شصت مسکِین اطعام نماِید. در اِین موجب بنابر مشهور، تفاوتِی مِیان افطار به حلال و حرام نِیست. (٩)
٢. حنث نذر و عهد: به قول مشهور کفّاره شکستن نذر (نذر) همانند کفاره افطار عمدِی روزه ماه رمضان، مخِیّره است. (١٠) برخِی، کفاره آن را همچون کفاره شکستن قسم دانسته اند. بعضِی تفصِیل داده و گفته اند کفاره شکستن نذرِی که متعلقش روزه است، کفاره افطار عمدِی و نذرِی که متعلقش غِیر روزه است کفاره قسم مِیباشد. در مسئله اقوال دِیگرِی نِیز وجود دارد. (١١)
کفاره شکستن عهد: (عهد) بنابر قول مشهور، کفاره افطار عمدِی؛ ِیعنِی مخِیره است؛ بلکه بر اِین قول ادعاِی اجماع شده است. (١٢) برخِی در عهدِی که متعلقش غِیر روزه باشد، کفاره آن را کفاره قسم و در عهدِی که متعلقش روزه باشد، کفاره افطار عمدِی دانسته اند. (١٣)