فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ١٠٠
امام باقر عليه السلام مِی فرماِید: مبغوض مِیدارم کسِی را که کار و فعالِیت براِیش دشوار مِینماِید و بر پشت مِیخوابد و مِی گوِید: خداِیا روزِی مرا برسان و (بدِین گونه تلاش کردن و از فضل خدا طلبِیدن را رها مِیکند؛ در حالِی که مورچه از لانه اش بِیرون مِی آِید و روزِی اش را مِی جوِید. (٦) از امام صادق علِیه السّلام نِیز رواِیت شده است: «از ما نِیست کسِی که دنِیا را به خاطر آخرت و ِیا آخرت را به خاطر دنِیا رها کند. (٧) آن حضرت در حدِیثِی دِیگر مِی فرماِید: براِی مرد همِین ِیک گناه بس که بر اثر ترک کار و تلاش خانواده خود را ضاِیع گرداند».(٨)
حکم کسب: کار و کسب متعلق هر ِیک از احکام پنج گانه تکلِیفِی زِیر است:
١. واجب: كسب واجب در جاِیِی است که امرِی واجب متوقف بر آن باشد مانند آنکه تحصِیل نفقه واجب النفقه متوقف بر کسب باشد. همچنِین مشاغلِی که قوام زندگِی بستگِی به آن دارد، از قبِیل طبابت و مانند آن که واجب کفاِیِی(← وجـوب کفاِیِی) است.
٢ مستحب: کسب مستحب در مواردِی است که امرِی مستحب متوقف بر آن باشد.
مانند کار براِی توسعه بر خانواده و سود رساندن به مؤمنان و برآوردن نِیاز آنان
٣. حرام: کسب حرام عبارت است از کسب از راه ،حرام مانند کسب از راه غنا و آواز خوانِی ِیا شراب درست کردن
٤. مکروه: کارهاِی پست، مانند فروختن کفن و کسب از راه ذبح حِیوانات و حجامت، مکروه است.
٥. مباح: کسب مباح در مواردِی است که متعلق کسب وجوب، حرمت، کراهت و استحباب نباشد. (٩)
آداب کسب:
الف. مستحبات:
١. آگاهِی از مسائل فقهِی مربوط به کسب و کار قبل از آغاز به آن تا کاسب گرفتار محرمات کسب، همچون ربا و غش نشود.
٢. اجمال در کسب به خوددارِی از صرف وقت زِیاد در کسب و کار، کسب به قصد تحصِیل نفقه خانواده و توسعه بر آنان و رفع ضرورت و نِیاز ِیا آنچه رضاِی