فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٧٠٤
همچنِین گذاشتن چِیزِی در مسجد براِی افراد ِیاد شده حرام، لِیکن برداشتن آن جاِیز است. (٥١) برخِی گذاشتن چِیزِی در مسجد را براِی افراد ِیاد شده مکروه دانسته اند. (٥٢)
ورود به مسجد الحرام و مسجد النبي صلى الله عليه و آله بر جنب، حائض و نفساء مطلقا؛ چه براِی توقف و چه براِی عبور، حرام است و چنانچه فردِی در اِین دو مسجد جنب شود و ِیا از روِی عمد ِیا سهو در حال جنابت داخل شود، باِید با تِیمم خارج گردد. (٥٣)
ورود مستحاضه اِی که به وظِیفه اش، همچون غسل، وضو و عوض کردن پنبه و پارچه عمل کرده، به مسجد اشکال ندارد.(٥٤)
آِیا مستحاضه اِی که وظِیفه اش غسل است، مانند مستحاضه کثِیره و متوسطه، مِیتواند بدون غسل نِیز داخل مسجد شود ِیا براِی دخول در مسجد باِید غسل کند؟ مسئله محل اختلاف است. قول دوم به مشهور نسبت داده شده است. (٥٥)
به ملکِیت درآوردن مسجد، حتى بخشِی از آن حرام است؛ چنان که راه قرار دادن آن به صورت داِیمِی، به گونه اِی که عنوان مسجد بودن از بِین رود، حرام است و تغِیِیر در وقف به شمار مِی رود و در صورت رخداد، واجب است به حالت نخست بازگردانده شود و بر هر کس که تواناِیِی بازگرداندن را دارد و مبسوط الِید است واجب است اِین کار را انجام دهد؛ لِیکن راه قرار دادن مسجد با حفظ عنوان مسجد بودن کراهت دارد.(٥٦)
در حرمت ِیا کراهت خارج کردن سنگ رِیزه اِی که جزء مسجد است، از مسجد اختلاف است. جمعِی آن را مکروه دانسته (٥٧) و جمعِی دِیگر قائل به حرمت آن شده اند. (٥٨) بنابر قول به حرمت در صورت خارج کردن، بازگرداندن آنها به آن مسجد ِیا مسجدِی دِیگر واجب است. (٥٩) تعرض به مصالح و زمِین معابد اهـل ذمه در صورت خراب شدن و تصرف در آنها جاِیز نِیست؛ هرچند اراده تجدِید بناِی آن را نداشته باشند؛ لِیکن چنانچه اهل آنها از بِین رفته باشند ِیا معابد در بلاد کفر باشند مِیتوان زمِین معبد را مسجد ساخت ِیا از مصالح آن در ساخت مسجد استفاده کرد.(٦٠)