فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٤٧٥
زوج مِی تواند به جاِی «علِی مَهرها» بگوِید: على ما بَذَلَتْ؛ در برابر آنچه همسرم بذل کرده است». چنان که شوهر مِیتواند با خطاب به زوجه حاضر، صِیغه مبارات را اِین گونه بخواند: «باراتُکِ».
اگر زوج، دِیگرِی را وکِیل کند، وکِیل باِید بگوِید: «عَنْ قِبَلِ مُوَكِّلى بارأتُ زَوجَتَهُ فلانة على ما بذلتْ فَهى طالق». وكيل مِیتواند به جاِی «عَن قِبَلِ موکلِی» «بگوِید بارأتُ زَوجَةً موكلي فلانة......».(٣)
در صِیغه مبارات، پس از گفتن صِیغه مبارات (بارأت زَوجَتى على مَهرِها) باِید لفظ طلاق (فَهِيَ طالق ِیا انتِ طالق) را اضافه کند وگرنه طلاق واقع نمِی شود. از اِین رو، مبارات با الفاظ کناِیه اِی نِیز -مانند اِینکه به جاِی «باراتُ» بگوِید: «فاسختُ» ِیا «أبَنْتُ» و جز آن دو که در بردارنده مفهوم «باراتُ» باشد -واقع مِی شود و صحِیح است، به شرط آنکه در پِی آن لفظ طلاق را بِیاورد؛ چنان که اگر به «أنتِ طالق بكذا» اکتفا کند صحِیح است. و مبارات واقع مِی شود. (٤)
شراِیط: شراِیط معتبر در مبارات همان شراِیط معتبر در خُلع، اعم از شراِیط خالع (زوج) و مُختَلَعه (زوجه)( ←خلع) و نِیز شراِیط ذکر شده در عنوان طلاق؛ اعم از شراِیط طلاق دهنده و مُطلَّقه است (٥)
(←طلاق).
مبارات و خُلع: طلاق مبارات در همه شراِیط و احکام همچون طلاق خلع است.
تفاوت آن دو تنها در سه چِیز است.
1. در مبارات، بِیزارِی و کراهت باِید از هر دو طرف (زوجِین) باشد؛ در حالِی که در خلع کراهت تنها از طرف زوجه است.
2. در مبارات، زوج نمِی تواند در ازاِی طلاق دادن زوجه بِیش از اندازه مهر از او مطالبه کند؛ لِیکن در خُلع جاِیز است.
به قول مشهور، در طلاق مبارات، گرفتن به مقدار مهر جاِیز است. از برخِی قدما عدم جواز نقل شده است. بنابر اِین، زوج باِید از زوجه کمتر از مهر بگِیرد.
٣. در مبارات، طلاق با آوردن لفظ طلاق تحقق مِی باِید؛ لِیکن در خلع اختلاف است. مشهور طلاق خلع را با لفظ خلع بدون نِیاز به لفظ طلاق محقق مِی داند.(٦)