فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٤٠٠
٢. عدم ابهام در شهادت شاهد: بنابر اِین، اگر شاهد شهادت دهد که فلانِی قاتل ِیکِی از اِین دو مقتول است، لوث تحقق نمِی ِیابد. آِیا اگر بگوِید ِیکِی از اِین دو نفر، مقتول را کشته است، لوث محقق مِیشود ِیا نه؟ اختلاف است. بنابر تحقق لوث، چنانچه ولِی دم، ِیکِی از آن دو نفر را به عنوان قاتل معرفِی و علِیه او طرح دعـــوا کند، قسامه اجرا مِی شود.(٦)
٣. وجود بينه بر حضور متهم ِیا اقرار او: اگر بِینه اِی بر حضور متهم در محل وقوع جرم هنگام ارتکاب جناِیت، وجود نداشته باشد، متهم نِیز مدعى عدم حضور در آن محل هنگام وقوع جناِیت باشد و بر ادعاِی خود قسم بخورد، لوث تحقق نمِی ِیابد. (٧)
٤. تعِیِین عمدِی ِیا خطاِیِی بودن جناِیت، بنابر قولِی: برخِی گفته اند: اگــر لوث بر اصل وقوع قتل باشد، بدون تعِیِین عمدِی ِیا خطاِیِی بودن آن، باطل مِیشود و قامه جارِی نمِیگردد؛(٨) لِیکن برخِی دِیگر، در اِین صورت لوث را باطل ندانسته و قسامه را بر اساس تعِیِین ولِی دم از لحاظ عمدِی ِیا خطاِیِی بودن جارِی دانسته اند.(٩) برخِی نِیز در ثبوت لوث و جرِیان قسامه اشکال و در مسئله توقف کرده اند. (١٠)
٥. تکذِیب ِیکِی از اولِیاِی دم: در صورتِی که اولِیاِی دم مقتول دو نفر باشند، آِیا در ثبوت لوث و جرِیان قسامه، اتفاق هر دو بر ارتکاب جناِیت توسط فرد ِیا افرادِی، شرط است و با تکذِیب ِیکِی از آن دو دِیگرِی را، لوث باطل مِی شود ِیا شرط نِیست؟ در مسئله دو احتمال مطرح است. برخِی گفته اند: اگر ِیکِی از دو ولِی دم ادعا کند فلانِی قاتل است و ولِی دم دِیگر بگوِید: قاتل نِیست، با وجود قراِین و شواهد بر ادعاِی اولِی، لوث تنها نسبت به تکذِیب کننده باطل مِیشود و نسبت به ولِی دِیگر به قوت خود باقِی است و وِی مِی تواند قسامه را جارِی کند.(١١)
٦. حصول ظن شخصِی: در تحقق لوث، حصول ظنّ شخصِی براِی قاضِی نسبت به صادق بودن مدعِی، شرط است. بنابر اِین، صرف ظن نوعِی آور بودن قراِین و شواهد، موجب تحقق لوث نِیست. (١٢)