فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٣٩١
از برخِی قدما بطلان وضو در صورت لمس داخل دبُر و ِیا آلت مردانگِی و ِیــا فــرج دِیگرِی به حرام، نقل شده است.(٦) برخِی در صورت لمس داخل دبُر و آلت مردانگِی قائل به استحباب وضو شده اند.(٧) برخِی نِیز در استحباب آن اشکال کرده اند. (٨)
صوم و اعتکاف: لمس بدن همسر از روِی شهوت در صورتِی که منجر به انزال نشود موجب بطلان روزه نمِی شود؛ هر چند به تصرِیح بعضِی مکروه است.(٩)
به قول مشهور، لمس بدن همسر؛ اعم از زوج و زوجه از روِی شهوت بر معتکف (← اعتکاف) حرام است. در بطلان اعتکاف به آن، اختلاف است. (١٠)
حج: لمس بدن همسر از روِی شهوت در حال احرام حرام و موجب کفاره است. (١١)
استلام (بوسِیدن در آغوش گرفتن و لمس کردن با بعض بدن) حجر الاسود و دِیگر ارکان کعبه؛ بوِیژه رکن ِیمانِی براِی مرد مستحب است (١٢) (← استلام).
نکاح و طلاق: لمس بدن نامحرم جز در موارد ضرورت همچون درمان و نجات جان، حرام است.(١٣)
چنانچه مالکِ کنِیز، بدن او را از روِی شهوت لمس کند، در اِینکه کنِیز [= ملموسه ] بر پسر ِیا پدر مالک حرام مِیشود ِیا تنها در صورتِی که لمس کننده پدر باشد، کنِیز بر پسر او حرام مِیشود، ِیا مطلقا موجب حرمت نِیست، اختلاف است. (١٤)
رجوع در عده طلاق رجعِی (← طلاق رجعِی) با بوسِیدن و ِیا لمس همسر؛ خواه از روِی شهوت ِیا بدون آن با قصد رجوع، محقق مِی شود. در تحقق آن بدون قصد رجوع، اختلاف است. بسِیارِی قصد را شرط ندانسته اند (١٥) (← رجعت)
ظهار: در اِینکه ظهار کننده مِیتواند از روِی شهوت همسر خود را لمس کند ِیا نه، اختلاف است (١٦)(← ظهار).
(← بيع ملامسه)
(١) جامع المقاصد ١/ ٣١٧؛ جواهر الکلام ٢/ ٣١٤ و ٣/ ٤٥ - ٤٩ ؛ مستمسک العروة ٣/ ٣١٢.
(٢) العروة الوثقِی ١/ ٤٨١.
(٣) مستند الشيعة ٢/ ٣٠٤ و ٤٧٢ ؛ جواهر الكلام ٣/ ٢١٧ ؛ العروة الوثقِی ١/ ٥٨٧.
(٤) العروة الوثقِی ١/ ٣٤٥.
(٥) جواهر الکلام ٥/ ٣٣٢ .
(٦) ١/ ٤١٩-٤١٧.
(٧) ٢٤ – ٢٥.
(٨) العروة الوثقى ١/ ٣٣٢.
(٩) منتهى المطلب ٩/ ١٧٨ ؛ مجمع الرسائل / ٤٦٦.
(١٠) مستند الشيعة ٥٦٨/١٠؛ جواهر الكلام ١٧/ ٢٠٠ - ٢٠١ ؛ العروة الوثقى ٣/ ٦٩٤.