فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٨٨
کراهت ترک مستحب: آِیا ترک عملِی که مستحب است، کراهت دارد ِیا نه؟ مسئله محل اختلاف است. برخِی آن را مکروه دانسته اند. (٦) در مقابل، بسِیارِی ترک مستحب را مکروه ندانسته اند. (٧)
تسامح در کراهت: بنابر قول منسوب به مشهور، در ادله سنن؛ اعم از احکام استحبابِی و کراهتِی بنابر تسامح است؛ بدِین معنا که به دلِیل دلالت کننده بر استحباب ِیا کراهت عملِی، استناد و عمل مِی شود؛ هرچند آن دلِیل از نظر سند، ضعِیف و نامعتبر باشد. (٨) > قاعده ده تسامح در ادله سنن).
مراتب کراهت: کراهت به لحاظ شدت و ضعف مراتبِی دارد؛ از اِین رو، در مواردِی از آن به کراهت شدِید تعبِیر شده است مانند نزدِیکِی کردن در دبر زوجه به وِیژه در صورت ناخشنودِی او ِیا در حال حِیض ( دبر).
کراهت در عبادات کراهت در مواردِی به عبادات تعلق گرفته است مانند کراهت نماز گزاردن در حمام ِیا روزه غِیر واجب در سفر بنابر قول برخِی.
مقصود از کراهت در عبادت در اِینجا اشکالِی مطرح است و آن اِینکه در عبادت قصد قربت معتبر است و بدون آن عبادت محقق نمِی شود. از سوِی دِیگر قصد قربت در عملِی تحقق مِی ِیابد که آن عمل موجب قرب به خداوند گردد و عمل مکروه عملِی است که خداوند از آن نهِی کرده و عملِی که از آن نهِی شده است، سبب قرب به خدا نمِی شود؛ بلکه موجب دورِی از خدا خواهد شد. بنابر اِین، قصد قربت به عملِی که موجب دورِی از خدا مِی شود بِی معنا و نامعقول است.
در حل اِین اشکال، نظرِیه هاِی متفاوتِی بِیان شده است. جمعِی گفته اند: کراهت در عبادت به معناِی مصطلح آن نِیست؛ بلکه به معناِی کمتر بودن ثواب آن عبادت نسبت به فردِی دِیگر از همان عبادت است که مشتمل بر عملِی که سبب کم شدن ثواب مِیشود نِیست، مانند نماز خواندن در حمام کـه نسبت به نماز خواندن در غِیر حمام مثلا در خانه از ثواب کمترِی برخوردار است. (٩)
دِیدگاه دِیگر آن است که کراهت در عبادت به معناِی اصطلاحِی مِیباشد؛ لِیکن