فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٧١٦
از شراِیط اعتکاف (← اعتکاف) برگزار کردن آن در مسجد است؛ لِیکن در اِینکه در هر مسجدِی صحيح است ِیا تنها در مسجد جامع ِیا مساجدِی که معصوم علِیه السّلام در آن نماز جمعه ِیا جمعه و جماعت گزارده است، صحِیح مِی باشد، اختلاف است. اِین اختلاف به اختلاف رواِیات در اِین باره باز مِیگردد. در بعضِی رواِیات، عنوان مسجد جماعت و در بعضِی دِیگر، عنوان مسجد جامع آمده است. آِیا اِین دو عنوان ِیکِی است و مقصود از هر دو، مسجد بزرگ شهر است که اکثر اهل شهر در آنجا براِی اقامه نماز؛ اعم از جمعه و جماعت گرد هم مِی آِیند ِیا اِینکه مقصود از هر دو، مسجدِی است که عموم اهل شهر ـ بدون اختصاص به محله ِیا قبِیله اِی ـ براِی اقامه جماعت به طور معمول -و نه اتفاقِی- گردهم مِی آِیند ِیا اِینکه مقصود از مسجد جامع، مسجدِی است که در آن نماز جمعه بر پا مِیشود و مقصود از مسجد جماعت، مسجدِی است که عموم شهروندان در آنجا براِی اقامه نماز جماعت گرد هم مِی آِیند؟ مسئله محل بحث است(٢) (← مسجد جامع).
(١) وسائل الشيعة ١٠/ ٥٣٨- ٥٤٢.
(٢) مستند الشيعة ١٠/ ٥٥٠-٥٥١.
مسجد جمعه
مسجد جمعه: مسجدِی در مدِینه / محل اقامه نماز جمعه.
از آن به مناسبت در باب صلات و حج سخن گفته اند.
مسجد جمعه به معناِی نخست از مساجد کهن مدِینه است. وجه نام گذارِی آن به مسجد جمعه اِین است که رسول خدا صلى الله عليه و آله هنگام حرکت از قُبا به سمت شهر که مصادف با روز جمعه بود، نخستِین نماز جمعه را در آنجا اقامه کردند. به آن، مسجد الوادِی هم گفته اند.(١) از آن به مناسبت در باب حج نام برده اند.
رفتن به مسجد جمعه و نماز گزاردن در آن مستحب است. (٢)
مسجد جمعه به معناِی دوم، مسجدِی را گوِیند که نماز جمعه در آن اقامه مِی شود. مسجد جامع نِیز بر آن اطلاق مِیگردد(←مسجد جامع).
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
(١) ماوراء الفقه ٢/ ٢٤٧ ؛ آثار اسلامِی مکه و مدِینه / ٢٤٩.
(٢) ما وراء الفقه ٢٤٧/٢؛ منتهى المطلب ١٣/٢٧١.