فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٧١٠
عنوان مسجد الاقصِی به «بِیت المقدس» اطلاق شده است.(١) بِیت المقدس به شهرِی که مسجد در آن واقع شده نِیز اطلاق شده است.(٢) از آن به مناسبت در بابهاِی طهارت، صلات، حج و لعان نام برده اند.
فضِیلت مسجد: در برخِی رواِیات از مسجد الحرام، مسجد النبي صلى الله عليه و آله، مسجد کوفه و مسجد الاقصى بـه عنوان چهار مسجد برتر و با فضِیلت ِیاد شده است.(٣) در رواِیتِی، ثواب نماز در آن معادل هزار رکعت نماز دانسته شده است. (٤) مسجد الاقصى قبله نخست مسلمانان بوده و رسول خدا صلى الله عليه و آله و مسلمانان در مکه و دو سال نخست (و بنابر رواِیتِی هفده ماه) پس از هجرت به مدِینه به سوِی آن نماز مِی گزاردند و در سال دوم هجرت، قبله به سوِی مسجد الحرام و کعبه تغِیِیر کرد.(٥)
در قرآن کرِیم به سِیر شبانه و معراج رسول خدا صلّى الله علِیه و آله از مسجد الحرام به مسجد الاقصِی اشاره شده است؛(٦) لِیکن بر پاِیه برخِی رواِیات، مقصود از مسجد الاقصِی که منتهِی الِیه معراج بوده در آسمان است نه مسجد الاقصاِیِی که در بِیت المقدس مِیباشد؛ چنان که ظاهر آِیه نِیز بر آن دلالت دارد و مقصد و منتهِی اليه سِیر رسول خدا صلِّی را الله علِیه و آله را در شب معراج، مسجد الاقصِی بِیان مِیکند.(٧)
احکام مسجد: به نماز خواندن در مسجد الاقصى سفارش شده و داراِی ثواب فراوان است؛(٨) چنان که به تصرِیح برخِی فقها اصل رفتن به مسجد الاقصِی و زِیارت آن مستحب مِیباشد.(٩)
به تصرِیح برخِی، از اماکن متبرکِی که دفن مرده در آنها و نِیز منتقل کردن مِیت به آنها در صورتِی که مستلزم فساد بدن نگردد، مستحب مِیباشد، بِیت المقدس است. (١٠)
تغلِیظ (← تغلِیظ) در قسم و لعان به انجام دادن آن دو در اماکن مقدس، از جمله نزد صخره واقع در بِیت المقدس براِی اهالِی آن، مستحب است. (١١)
برخِی، تخلِّی(← تخلِّی) رو به بِیت المقدس را مکروه دانسته اند؛ لِیکن برخِی دِیگر، در اِین حکم اشکال کرده و آن را فاقد دلِیل دانسته اند. (١٢)